Bosniya va Gertsegovina – Qatar: O‘yinda omad va qaror lahzalari
Lumen Field, Seattle. Chorshanba, 24-iyun. Soat 20:00. Guruh bosqichining oddiy kechasi emas – bu ikki jamoa uchun ham “yo bo‘l, yo yo‘qol” lahzasi.
Bosniya va Gertsegovina ham, Qatar ham turnirni o‘ziga xos paradoks bilan boshladi: o‘yinda ustun bo‘lmagan holda 1:1 durang, keyin esa og‘ir mag‘lubiyat. Endi esa hisob-kitob juda sodda: g‘alaba – pley-off, durang yoki mag‘lubiyat – samolyotga chipta.
Bosniya: imkoniyat eshigi ochiq, lekin hujumda tish o‘tmayapti
Bosniya va Gertsegovina bu mundialga ham omad, ham sabr bilan yetib keldi. Endi esa Group B tarkibi ularga yana bir sovg‘a bo‘ldi – raqiblar fonida 32lik bosqichga chiqish real maqsadga aylangan.
Kanadaga qarshi ilk o‘yinda ular omaddan jiddiy qarzga kirdi. Hammasi mezbonlar foydasiga ko‘rinayotgan bir paytda hisobni tenglashtirishdi va muhim ochkoni ushlab qolishdi. Endi esa raqib ancha zaifroq – Qatar, ustiga-ustak, g‘alaba bo‘lsa kifoya.
Ammo bir katta “lekin” bor. Bu jamoa so‘nggi yetti uchrashuvda bir martadan ortiq gol ura olmagan. Demak, Seattleda ham ular ehtimol “ishlab topilgan” emas, “yulib olingan” uch ochkoga umid qilmoqda. Hujumda keskirlik yetishmaydi, o‘yinni bo‘g‘ib, natijani ushlab turish – real ssenariy.
Tarik Muharemovic diskvalifikatsiya tufayli maydonga tusha olmaydi, uning o‘rnini orqa chiziqda Nihad Mujakic egallashi kutilmoqda. Oldinda esa yana odatdagi ismlar: Edin Dzeko tajribasi, Kerim Alajbegovicning yosh energiyasi va qanotlardan keladigan ishchan pressing.
Qatar: raqamlar ayovsiz, bosim esa rekord darajada
Qatar bu jahon chempionatida statistik jihatdan eng og‘ir ahvoldagi jamoalardan biri bo‘lib turibdi. 7.80 expected goals – turnirdagi eng yomon ko‘rsatkichlardan biri, 58 ta zarba o‘z darvozalariga yo‘l olgan – bu ham rekord. Ikki o‘yin o‘tkazgan jamoalar ichida eng kam zarba – atigi 8. To‘p nazorati bo‘yicha ham eng past ko‘rsatkich.
Boshqacha aytganda, bu jamoa raqibga hamma narsani ruxsat berib, o‘zi deyarli javob qaytara olmayapti.
Shunga qaramay, ular hamon kurashda. Shveytsariyaga qarshi ilk o‘yinda kechagi Miro Muheim avtogoli hisobni tenglashtirdi va Qatar kutilmagan ochko oldi. O‘sha Shveytsariya keyinroq Bosniyani 4:1 hisobida yanchib tashladi – bu esa guruhdagi kuch nisbatini yanada qiziqroq qiladi.
Lekin Kanada bilan bo‘lgan ikkinchi o‘yinda Qatarni qattiq yerga tushirdi: 0:6, maydonda to‘qqiz kishi, Homam El-Amin va Assim Madibo qizil kartochka bilan chetlatilgan. Endi bu ikki futbolchi ham Bosniyaga qarshi uchrashuvni o‘tkazib yuboradi. Himoya allaqachon titrab turgan bir paytda, yana ikki asosiy bo‘g‘inning yo‘qligi – jiddiy zarba.
Shu bilan birga, Qatar so‘nggi sakkiz o‘yinda atigi uchta gol urgan. Besh uchrashuvda 2,5 tadan kam gol kuzatilgan, oxirgi beshta o‘yinning har birida qizil kartochka chiqqan. Bu raqamlarning o‘ziyoq Seattle kechasi ham asabiy, siniq, to‘qnashuvlarga boy bo‘lishini aytib turibdi.
Shunga qaramay, ular uchun ham formula aniq: g‘alaba – va kutilmagan tarzda pley-off yo‘li ochiladi.
O‘yin manzarasi: ehtiyotkorlik, keskinlik va bitta xato narxi
Bu uchrashuvni ochiq futbol, gollar yomg‘iri sifatida tasavvur qilish qiyin. Bosniya ustun bo‘lishi kutiladi, to‘pni ko‘proq nazorat qiladi, lekin ularning hujumdagi muammolari hamon o‘sha-o‘sha. Qatar esa odatdagidek chuqur o‘ynaydi, zarbalar soni kam, lekin har bir qarshi hujum – umid uchquni.
Bosniya uchun ssenariy oddiy: 1:0 ham bayram. Qatar uchun esa risk qilishdan boshqa yo‘l qolmaydi, ayniqsa ikkinchi bo‘limda vaqt siqa boshlasa.
So‘nggi o‘n uchrashuvning o‘ntasida Bosniya ham, raqib ham gol urgan – bu jamoa orqa chiziqda xatolarga moyil, lekin oldinda ham imkoniyat yaratishni biladi. Qatar esa kam uradi, ko‘p o‘tkazadi, lekin shu o‘yin – ular uchun hammasini o‘zgartirishi mumkin bo‘lgan 90 daqiqa.
Bu fon ostida “Bosniya g‘alabasi va 3,5 tadan kam gol” ssenariysi juda mantiqli ko‘rinadi. Bosniya kuchliroq, Qatar esa shu paytgacha ko‘rsatgan o‘yiniga qaraganda, bu bosim ostida ham yorilib ketishi mumkin.
Kolasinac: temir himoyachi va kartochka xavfi
Sead Kolasinac bu jamoaning xarakterini belgilab beradigan futbolchi. Qattiq, agressiv, to‘qnashuvdan qochmaydi. Shu paytgacha mundialda besh marta qoida buzib, baribir ogohlantirishsiz o‘ynab keldi – ammo bu chiziq abadiy davom etmaydi.
33 yoshli himoyachi saralash bosqichida to‘rtta o‘yinda ikki marta ogohlantirilgan. Endi esa turnirdagi eng keskin uchrashuvlardan biriga chiqmoqda. Har bir to‘p, har bir pressing, har bir kechikkan to‘p uchun kurash – kartochkaga sabab bo‘lishi mumkin.
O‘yinning keskinligi, Qatar futbolchilarining tezkor qarshi hujumlari va hakamning bosim ostida bo‘lishi fonida Kolasinacning kartochka olishi ehtimoli juda yuqori.
Asosiy tarkiblar va yakuniy savol
Bosniya va Gertsegovina 4-4-2 tizimida maydonga tushishi kutilmoqda: Vasilj darvozada, orqa chiziqda Dedic, Katic, Mujakic va Kolasinac. O‘rtada Memic, Tahirovic, Sunjic, Alajbegovic, oldinda esa Demirovic va Dzeko juftligi.
Qatar esa 4-3-3 bilan javob qaytaradi: Abunada darvozada, himoyada Al-Oui, Miguel, Khoukhi, Al-Brake. Markazda Fathy, Gaber, Laye, hujum uchligida esa Junior, Ali va Afif.
Raqamlar Bosniya tarafida. Forma ham shunday. Lekin bunday turnirlarda ba’zan bitta lahza, bitta xato, bitta jasur qaror butun guruh taqdirini o‘zgartiradi.
Seattle tunida savol bitta: tajribali Yevropa jamoasi sovuqqonlikni ushlab qoladimi yoki bosim ostidagi Qatar nihoyat bu mundialda haqiqiy javob qaytara oladimi?
