Fifa prezidenti Gianni Infantino mustaqil auditga rozi bo'ldi
Fifa prezidenti Gianni Infantino uzoq vaqt qarshilik ko‘rsatganidan so‘ng, nihoyat mustaqil boshqaruv tekshiruvini buyurtma qilishga rozi bo‘ldi. U bu qarorni Jahon chempionati huquqlarini sotish bilan bog‘liq mojarolar va tashkilot ichidagi norozilik to‘lqini fonida qabul qildi.
Bosim ostidagi prezident
O‘tgan oyda Fifa Kengashi a’zolarining bir qismi Fifa Forward Enterprise loyihasining sotuv rejasi hamda Folarin Balogun bilan bog‘liq bahslarni tashqi auditorlar ko‘rib chiqishini ochiqcha talab qila boshladi.
Ingliz futbol assotsiatsiyasi raisi Debbie Hewitt esa o‘tgan haftada Infantino nomiga rasmiy xat yo‘llab, aynan shu ikki masalaga oid barcha hujjatlarni to‘liq ochiqlashni talab qildi. Bu xat prezidentga nisbatan siyosiy bosimni yanada oshirdi.
Infantino esa shu paytgacha norozi kengash a’zolari bilan bevosita muloqotdan qochib kelayotgandi. Endi esa u barcha 211 a’zo assotsiatsiyaga yuborgan maktubida ilk bor tashqi nazoratga ochiq ekanini bildirdi.
Tashqi audit va ichki islohotlar
Infantino o‘z maktubida ikki asosiy yo‘nalishni taklif qildi. Birinchisi – Fifa’ning yirik strategik tashabbuslari bo‘yicha amaldagi boshqaruv tizimini mustaqil tashqi ekspertlar ko‘rib chiqishi.
“Avvalo, Kengashdan Fifa’ning yirik strategik tashabbuslari uchun amal qilayotgan boshqaruv doirasini mustaqil tashqi ko‘rib chiqishni buyurtma qilishni xohlash-xohlamasligini so‘rayman,” – deb yozadi u.
Ikkinchi yo‘nalish – qaror qabul qilish jarayonlarini qayta ko‘rib chiqish bo‘yicha keng ko‘lamli maslahatlashuv. Bu masala 15 oktyabr kuni Tsyurixda bo‘lib o‘tadigan navbatdagi Fifa Kengashi yig‘ilishida muhokama qilinadi.
Infantino konfederatsiyalar, milliy assotsiatsiyalar va boshqa manfaatdor tomonlar bilan “to‘g‘ridan-to‘g‘ri, tuzilgan va muddatli” konsultatsiya jarayonini yo‘lga qo‘yishni taklif qildi. Unda prezident, byuro, kengash va kongressning o‘zaro vakolatlari, qarorlar qabul qilishdagi ishtiroki, shaffoflik va hisobdorlikni oshirish yo‘llari bo‘yicha aniq takliflar yig‘ilishi kutilmoqda.
FFE va Balogun: asosiy savol ochiq qolmoqda
Shunga qaramay, Infantino maktubida Fifa Forward Enterprise bitimi yoki Folarin Balogun bilan bog‘liq mojaroni alohida qayta ko‘rib chiqishga aniq va’da bermadi. Aynan shu nuqta Debbie Hewitt va uning ittifoqdoshlarining asosiy talabi edi.
Demak, tashqi audit bo‘yicha eshik ochildi, ammo eng keskin savollar hali kun tartibidan olinmadi. Bu esa kelasi oy Kengash yig‘ilishida yana qizg‘in bahslar bo‘lishini anglatadi.
Fifa Kengashi tarkibida olti konfederatsiyadan 28 nafar vakil, sakkiz nafar vitse-prezident va Infantino o‘zi bor. Ularning tashqi tekshiruvni ma’qullashi deyarli aniq, ammo asosiy jang endi uning vakolatlari va chegaralari ustida kechadi. Audit haqiqiy islohotlarga yo‘l ochadimi yoki bu faqat prezidentning mart oyidagi saylovlar oldidan pozitsiyasini mustahkamlash uchun navbatdagi siyosiy harakatmi – mana shu savol hal qiluvchi bo‘ladi.
6 milliard dollarlik jamg‘arma uchun kurash
Infantino faqat boshqaruv masalalarida emas, moliya borasida ham kuchli bosim ostida qolgan. Fifa’ning 6 milliard dollarlik naqd zaxiralari a’zo assotsiatsiyalar ko‘z o‘ngida turibdi.
Uefa prezidenti Aleksander Ceferin va Concacaf rahbari Victor Montagliani o‘tgan haftada har bir milliy assotsiatsiyaga kamida 10 million dollardan to‘lov qilishni rasman so‘radi. Bu – Fifa kassasidan yuzlab a’zolar uchun ulkan mablag‘ chiqishi mumkinligini anglatadi.
Osiyo Futbol Konfederatsiyasi prezidenti Sheikh Salman bin Ibrahim Al Khalifa ham dushanba kuni shunga o‘xshash mazmundagi xat yubordi. Demak, moliyalashtirish masalasi ham keyingi oygi Fifa Kengashi yig‘ilishida asosiy mavzulardan biriga aylanadi.
Bir tomonda – mustaqil audit, boshqaruv islohoti va shaffoflik talablari. Ikkinchi tomonda – milliardlab dollarlik zaxiralarni bo‘lishni kutayotgan assotsiatsiyalar. Infantino uchun bu shunchaki navbatdagi yig‘ilish emas. Bu uning hokimiyati, Fifa’ning kelgusi yo‘nalishi va 2025 yilgi saylovlar oldidan global futbol siyosatining qaysi tomonga og‘ishini belgilab beradigan sinov maydoni bo‘lib qolmoqda.
