FIFA bilan Yevropa o‘rtasidagi ziddiyat: Eberl va Sammer ogohlantirishlari
Futbol siyosatida allaqon tarang bo‘lgan vaziyat yana bir bor charchagan asab tolalarini uzdi. Germaniya futbolidagi eng nufuzli ovozlardan biri — Bayern Munich sport direktori Max Eberl — FIFA rahbariyati va Gianni Infantino rejalariga nisbatan hissiyotini yashirmadi.
52 yoshli mutaxassis chorshanba kuni ochiqchasiga portladi. U futbolning yo‘nalishi haqida gapirar ekan, gapini aylantirmadi, bezak bermadi. Unga ko‘ra, futbolni boshqarayotganlar o‘yin ruhini sotuvga qo‘ygan.
“Bunday g‘oyalarni futbol doirasida muhokama qilayotganimizdan uyalaman. Futbol bizga tegishli emas”, — deya iqtibos keltiradi uni Sky Sport. So‘ng esa zarbani yanada kuchaytirdi: “Menda FIFA faqat foyda olish uchun mavjud degan tuyg‘u bor. Bu meni jirkanch holatga soladi”.
Boykot xavfi va Yevropaning javobi
Bu shunchaki hissiyot emas, balki siyosiy portlashga yaqinlashayotgan jarayonning bir bo‘lagi. FIFA bilan Yevropa futbol doiralari o‘rtasidagi ziddiyat shu darajaga yetdiki, UEFA a’zolari Jahon chempionatini boykot qilishi mumkinligi haqidagi gap-so‘zlar tobora jiddiy tus olmoqda.
Allianz Arena devorlari ichida katta ta’sir kuchiga ega bo‘lgan Eberl bunday ssenariyni qo‘rqinchli fantaziya sifatida emas, real variant sifatida ko‘rmoqda. U Yevropa bo‘ylab yagona pozitsiyani ochiq qo‘llab-quvvatlashini aytdi.
“Shunda men, albatta, Yevropa sifatida qat’iy pozitsiya egallab, ‘yo‘q, biz ishtirok etmaymiz’, deb aytish tarafdori bo‘lardim”, — dedi u.
Gap Infantino ilgari surayotgan sarmoya modeli haqida ketmoqda. FIFA bu loyiha orqali milliardlab mablag‘ jalb qilishni, a’zolarga esa millionlab tushum va’da qilmoqda. Lekin Yevropada savol boshqacha: bu pul evaziga futbol nimadan voz kechadi?
Sammer: nozik chiziq va yo‘qolib borayotgan ishonch
Eberlning so‘zlari portlash bo‘lsa, Matthias Sammerning fikrlari — sovuq, ammo xavotirga to‘la tahlil. Borussia Dortmund maslahatchisi, sobiq yulduz futbolchi, vaziyatni bir oz kengroq rakursda ko‘rishga urinadi, lekin u ham xavfni yashirmaydi.
Sammer Infantino vazifasining murakkabligini tan oladi. Global tashkilot, turli qit’alar, turli manfaatlar — bularning barchasini bir yo‘nalishga solish oson emas. Shunga qaramay, u asosiy xavfni aniq ko‘rsatib o‘tdi: “emotsional ishonchlilik” savdoga qo‘yilmoqda.
Uning fikricha, FIFA hozir juda nozik chiziq bo‘ylab yuribdi. Bir tomonda — daromad, kengayish, yangi bozorlar. Ikkinchi tomonda — o‘yin halolligi, tomoshabinning ishonchi, futbolning o‘zi.
Sammer shunday deya ogohlantiradi: u o‘yinning o‘ziga aralashilganda, “o‘yin halolligiga xavf” tug‘ilishini ko‘rayotganini aytadi. Bu esa, uning nazarida, qizil chiziq.
FIFA bosimi va sentabr ultimatum
Barcha tanqidlarga qaramay, Gianni Infantino orqaga chekinishni o‘ylayotgani yo‘q. Aksincha, u vaqtni siqib, a’zolarga aniq muddat qo‘ydi: sentabrgacha bitimni ma’qullash yoki qaror qabul qilish.
Har bir federatsiya uchun bu — millionlab tushum va’da qiluvchi paket. Qog‘ozda hammasi chiroyli: infratuzilma, akademiyalar, yangi loyihalar. Lekin Yevropada savol boshqacha qo‘yilmoqda: bugungi foyda ertangi o‘yin ruhini yemirmaydimi?
Yevropa tashkilotlari FIFA taklifining uzoq muddatli oqibatlaridan jiddiy xavotirda. Ular uchun bu nafaqat moliyaviy kelishuv, balki hokimiyat, taqvim, turnirlar formati va nihoyat, futbolning kimga tegishli ekani haqidagi savol.
Bayern pozitsiyasi: puldan ustun qadriyat
Bayern Munich rahbariyati, Eberl boshchiligida, bu savolga javobni aniq belgilab bo‘lgandek ko‘rinadi. Ular uchun pul oqimi futbolning o‘zini yo‘qotish xavfini oqlamaydi.
Münxen klubi nazarida, gap faqat raqamlar haqida emas. Gap identitet, an’ana, stadionlarni to‘ldirib kelayotgan muxlislar his-tuyg‘usi haqida ketmoqda. Agar bu his-tuyg‘u so‘nsa, millionlar ham, yangi formatlar ham futbolga hayot bag‘ishlay olmaydi.
Endi nigohlar UEFA majlislariga qaratilgan. Federatsiyalar stol atrofida o‘tiradi va tanlov qiladi: FIFA bilan bir safda qolishmi yoki tarixiy bo‘linish sari dadil qadam tashlashmi?
Bu qaror faqat navbatdagi turnir taqvimi haqida bo‘lmaydi. U butun avlodlar futbolini qay yo‘nalishga burishini hal qiladi.
