Hungaroring: Burilishlar Endi Afsonalar Bilan Yashaydi
40 yillik tarixga ega Vengriya Gran-prisi o‘zining uy manzili – Hungaroringni yangicha ruhda nishonlashga qaror qildi. Bu safar kalendar emas, xarita o‘zgardi: trekning har bir burilishi endi rasmiy nomga ega. Oddiy texnik belgilardan ko‘ra, bu – Formula 1 afsonalari va mamlakat ramzlariga berilgan hurmat.
O‘tgan mavsum davomida tomoshabinlar burilishlar uchun nom taklif qilishga chaqirilgan edi. Minglab fikrlar yig‘ildi, so‘ngra 1986 yildagi ilk Vengriya Gran-prisidan beri bu yerda ishlayotgan mutaxassislar va yetakchi avtosport jurnalistlaridan iborat hay’at ularni birma-bir ko‘zdan kechirdi. Natijada, trek xaritasi xotiralar albomiga aylandi.
Eng yorqin ismlar
Eng yorqin ismlardan biri – albatta, Lewis Hamilton. U endi Hungaroring tarixida faqat statistikada emas, asfaltning o‘zida ham muhrlanadi: 2-burilish rasmiy ravishda uning nomini oldi. Sakkiz g‘alaba, to‘qqiz “poul pozitsiya” – bu trekda undan ko‘p g‘alaba qilgan haydovchi yo‘q. Hamilton bu yerda o‘z davrini qurdi, endi esa bu burilish uning merosiga aylanadi.
Afsonalar xaritasi: Piquetdan Senna va Schumacherga qadar
Trekning ilk burilishi – Piquet. Bu nom tasodif emas. Nelson Piquet Vengriya Gran-prisisining dastlabki ikki musobaqasida g‘alaba qozongan, 1986 yilda esa aynan shu burilishda Ayrton Senna ustidan tashqi trayektoriyadagi mashhur hujumi bilan tarixga kirgan. Endi o‘sha sahna har safar qayta-qayta eslatib turiladi.
4-burilish – Mansell. Bu burilishda Nigel Mansellning Hungaroring bilan murakkab, ammo kuchli aloqasi mujassam. 1992 yilda u aynan shu trekda Jahon chempionligini rasman qo‘lga kiritgan. 1987 yilda esa g‘alaba sari ketayotib, orqa o‘ng g‘ildirak gaykasi bo‘shashib, poygani tark etishga majbur bo‘lgan. Oradan ikki yil o‘tib, 12-o‘rindan start olib, g‘alabaga uchib kelgan Mansell uchun bu trek doimo dramatik sahna bo‘lib qolgan.
11-burilish – endi rasmiy ravishda Alesi. Tomoshabinlar allaqachon bu joyni shunday atab kelardi. Jean Alesi 1995 yilgi mashg‘ulotlarda aynan shu burilishda jiddiy avariyaga uchragan, lekin bu nom o‘sha xavf va jasoratni yodga solib turadi.
12-burilish – Schumacher. Michael Schumacher Vengriyada to‘rt marta g‘alaba qozongan, 2001 yilda esa aynan shu trekda o‘zining to‘rtinchi Jahon chempionligini rasman ta’minlagan. Endi uning nomi Hungaroring xaritasida ham o‘yib yozildi.
13-burilish – Senna. Ayrton Senna Vengriya Gran-prisisining ilk “poul” egasi bo‘lgan va uch karra Jahon chempioni sifatida sport tarixiga kirgan. Uning ismi burilishga berilishi – nafaqat statistikaga, balki uning sof tezligi va iste’dodiga ehtirom.
Trekning so‘nggi, 14-burilishi esa Szisz nomi bilan ataladi. Ferenc Szisz – Vengriyada tug‘ilgan muhandis, Renault sinov bo‘limi rahbari bo‘lgan va tarixdagi birinchi Grand Prix g‘olibi sifatida 1906 yilda Fransiyada o‘tkazilgan musobaqada zafarga erishgan. Hungaroring aynan shu ildizlarni yodga oladi.
Shahar, daryo va vodiy: trekning mahalliy ruhi
Hungaroring faqat afsonaviy haydovchilar bilan emas, o‘z geografiyasi bilan ham bog‘landi. 3-burilish “Spring” deb ataladi – trek Uch Buloq vodiysida joylashgan, nomi ham aynan shu manzaradan olingan.
5-burilish – Mogyorod. Avtodrom joylashgan munitsipalitet nomi xaritada o‘z o‘rnini topdi. Aynan shu burilish qishloqqa eng yaqin nuqta sifatida belgilanadi, ya’ni trek va mahalliy hayot o‘rtasidagi tabiiy ko‘prik.
6 va 7-burilishlar “Driving Center” nomini oldi. Bu yerda 1998 yilda ochilgan Hungaroring Driving Center – mamlakatdagi birinchi haydovchilarni tayyorlash markazi joylashgan. Poyga tezligi va o‘quv maydonchasi yonma-yon yashaydi.
8–9-burilishlar esa “Buda/Pest” deb ataladi. Bu murakkab bo‘lim Hungaroring bilan Budapesht orasidagi aloqani nishonlaydi. Poygachilar, jamoalar, muxlislar uchun bu shahar ko‘p yillardan beri sevimli manzil. Endi uning nomi trekning o‘zida ham aks etdi.
10-burilish – “Danube”. Budapeshtni kesib o‘tadigan mashhur daryo sharafiga. Poygalar o‘tadi, davrlar almashadi, lekin Dunay oqishda davom etadi – xuddi Hungaroringning Formula 1 taqvimidagi o‘rniga o‘xshab.
Beton ichidagi qo‘l izlari
Bu qayta nomlash faqat xaritadagi yozuvlar bilan cheklanib qolmadi. Hamilton, Mansell va Alesi o‘z qo‘l izlarini qoldirishdi. Ular beton ichiga quyiladi va trekning “run-off” zonalaridan birida doimiy ravishda o‘rnatiladi. Mavsumlar o‘tadi, bolidlar avlodlari almashadi, lekin shu qo‘l izlari har bir yangi poygachiga bitta savolni eslatib turadi: bu asfaltga o‘z izini qoldirishga tayyormisan?
