Ispaniya jamoasi jahon chempionatida superyulduzlardan ustun
Yulduzlar sahnasi, lekin Ispaniya – jamoa
Bu jahon chempionatida ko‘pchilik sahnani superyulduzlarga bo‘shatib berdi. Taktika ularning atrofida qurildi, butun o‘yin rejalari bitta ismga xizmat qildi. Luis de la Fuente boshchiligidagi Ispaniya esa maydonga boshqacha qadriyat bilan chiqdi: ular uchun eng katta yulduz – jamoaning o‘zi.
Niderlandiya va Germaniya allaqachon 1/16 finalda uyga jo‘nab ketgan, Belgiya va Angliya esa oxirgi daqiqalardagi qaytishlar bilan omon qolgan pallada Ispaniya Avstriyaga qarshi o‘yinni deyarli sovuqqonlik bilan yopdi. Bu yerda asabiy trillerdan ko‘ra, puxta rejissura bor edi.
Ralf Rangnick jamoasi guruh bosqichida Argentina uchun jiddiy bosh og‘rig‘iga aylangandi. Ispaniyaga qarshi esa bunday bo‘lmadi. 23:5 hisobidagi zarbalar nisbati, Alexander Schlager darvozasi tomon tinimsiz bosim, darvozabonning oltita seyviga qaramay, tablodagi 0:3. Hisob – shafqatsiz, lekin adolatli.
14 yillik to‘siq yorildi
Bu g‘alaba – Ispaniya erkaklar terma jamoasining 2010-yildagi chempionlikdan keyingi ilk jahon chempionati pley-off g‘alabasi. O‘shandan beri ular yo guruhda to‘xtab qolishdi, yo 1/8 finalda penaltilarda yiqilishdi. 2018-yilda mezbon Rossiya, 2022-yilda Qatar maydonlarida Marokash ularni penaltilarda yo‘ldan qaytardi. O‘sha kuni Ispaniya mingdan ortiq pasni to‘p surib, darvozani ishg‘ol qila olmagandi.
Endi esa boshqa manzara. Avstriyaga qarshi uchta gol, jahon chempionatida 1994-yilda Shveytsariyani 3:0 hisobida yanchishdan beri ilk bor pley-offda bir o‘yinda ikki va undan ortiq gol. Uchala golning ildizi esa qanot himoyachilaridan o‘sib chiqdi.
Cucurella baland, Avstriya past
Chap qanot himoyachisi Marc Cucurella Avstriyaning 4-4-2 blokiga qarshi juda yuqori pozitsiyani egalladi. Rangnick markazni yopishga, ichkari paslarni bo‘g‘ishga urg‘u berdi. Bu esa ortiqcha futbolchi qanotda paydo bo‘lishini anglatardi.
Pedri o‘rtada Rodri bilan kombinatsiyadan so‘ng to‘pni oldi, oldinga yurdi va Cucurellani topdi. Alex Baena ichkari kirib, Avstriya o‘ng qanot himoyachisi Stefan Poschni siqib qo‘ydi. Himoya chizig‘i ortga chekindi, Cucurella esa pastga kesib uzatmani Mikel Oyarzabalga yetkazdi.
Bu – Avstriya guruhda Argentina bilan to‘qnash kelganida Lionel Messi birinchi golini urgan sxemaning deyarli nusxasi. O‘sha payt Messi qanday sovuqqon bo‘lgan bo‘lsa, bu safar Oyarzabal ham shunday xotirjam zarba bilan uzoq burchakni nishonga oldi.
Golga qadar ham shu chap qanot orqali xavfli hujum bo‘lgandi: Oyarzabalning Dani Olmo tomon yo‘llagan pasini Konrad Laimer kesib qolgandi. Lekin tuzilma o‘sha-o‘sha: Baena ichkarida, Cucurella baland, Poschga qarshi ikki kishi. Avstriya Rodriga yaqinlashishga jur’at eta olmadi, u esa o‘rtani yorib o‘tdi, Baena esa Oyarzabalni o‘tkazib yubordi.
De la Fuente idealist emas, realchi
De la Fuente an’anaviy ispan pas futbolini qadrlaydi, lekin u xayolparast emas. Ikki yil avval ular Euro 2024ni qo‘lga kiritganida, aynan qarshi hujumlarda eng xavfli jamoa bo‘lishdi. Lamine Yamal va Nico Williamsning qanotlardagi tezligi asosiy qurol edi.
Bu jahon chempionatida esa Yamal hali to‘liq formasiga qaytayotgan bir paytda Ispaniyaning asosiy kuchi – kenglikdagi uchburchaklar. Qanot, ichkari o‘yinchi va to‘liq himoyachi o‘rtasidagi kombinatsiyalar raqibni charchatib, chalg‘itib, oxiri sindiryapti.
Ikkinchi gol ham aynan shunday uchburchakdan tug‘ildi. “O‘nlik” Dani Olmo Cucurella va Baena o‘rtasida bo‘g‘in vazifasini bajardi. Cucurella oldinga pas berib, keyin ichkariga “underlap” bilan yugurdi. Paul Wanner e’tibori shu harakatga tortilib, Olmo uchun qaytgan pas yo‘li ochildi.
Keyin esa kichik detallar Ispaniya foydasiga ishladi. Olmo to‘pni orqa oyog‘ida qabul qilib, zarba berdi. Florian Grillitsch blokka sakradi, ammo to‘p aynan Cucurella tomon qaytdi. U to‘pni nazoratga oldi, Poschni aldab o‘tdi va Baenani ideal uzatmaga ega holatga chiqarib berdi – yana o‘sha Poschga qarshi ikki kishi.
Baena chiziqqacha yetib bordi va chap oyog‘i bilan jarima maydoniga uzatma chiqardi. O‘ng qanot himoyachisi Pedro Porro yugurib kirib, kuchli zarba bilan hisobni 2:0 qildi.
Oyarzabal – oltin poygada
89-daqiqada Oyarzabal ikkinchi golini urib, nuqtani qo‘ydi. Bu jahon chempionatida pley-off bosqichidagi eng yirik g‘alaba aynan shu zarba bilan mustahkamlandi. Ispaniya to‘pga 64 foiz egalik qildi, paslarning 90 foizini manziliga yetkazdi. Avstriya esa quvib charchadi. O‘rta chiziqda Carney Chukwuemeka to‘p ortidan yugurib, faqat kombinatsiyalarni tomosha qilishga majbur bo‘ldi. To‘p atrofida tezkor uchburchaklar, oxirida yana Cucurella bo‘sh zonada.
Cucurella pastdan uzatma berdi, Oyarzabal esa tana holatini ochib, o‘ng oyog‘i bilan uzoq burchakka nozik zarba yo‘lladi. Ispaniya bu jahon chempionatida 24 ta pastdan uzatma bilan Belgiya bilan birga yetakchilik qilmoqda. Oyarzabal esa bu o‘yindagi dubl bilan to‘rt golga yetdi va “Golden Boot” poygasiga rasman qo‘shildi. 2025-yil boshidan beri Yevropada faqat bitta futbolchi undan ko‘proq terma jamoadagi gol urgan – Erling Haaland (22). Oyarzabal – 16.
Qiziq tomoni, bu kombinatsiya Ispaniyaga ikki yil avval Yevropa chempionligini ham olib bergan. O‘shanda ular sustkash Angliya pressini yorib o‘tib, yana Cucurellani tashqi tomonda topishgandi. O‘sha turnirda finalga qadar asosan zaxiradan maydonga tushgan Oyarzabal, Alvaro Morata soyasida qolgan bo‘lsa-da, hal qiluvchi past uzatmani darvozaga joylagan edi.
De la Fuente seriyasi
Bu De la Fuente uchun ilk yirik turnir emas. U avval U-19, so‘ng U-21 terma jamoasini boshqargan, keyin esa asosiy jamoaga ko‘tarilgan. Uning qo‘l ostida Ispaniya 44 o‘yinda atigi uch marta mag‘lub bo‘lgan. Yirik turnirlar doirasidagi 11 o‘yinda 10 g‘alaba va bitta durang – bu statistika tasodif emas, tizim.
Yevropa futbolida faqat ikki murabbiy yirik turnir o‘yinlarida mag‘lubiyatsiz seriyani undan ko‘proq davom ettirgan: Aime Jacquet va Louis van Gaal – ikkalasi ham 12 tadan o‘yin.
Bu jamoada ko‘zlar odatda Lamine Yamalga qaratilgan bo‘lsa-da, hozirgi turnirda asosiy xavf qanot himoyachilaridan kelmoqda. Raqiblar qanot hujumchilarini yopishga urinib, orqadagi himoyachilarni bo‘sh qoldirishmoqda. Natija esa raqamlar bilan o‘lchanadi: Cucurella raqib jarima maydoni ichida to‘pga tegishlar soni bo‘yicha (14) himoyachilar orasida uchinchi pog‘onada.
Jahon chempionati startida, Cape Verde bilan 0:0 hisobidagi o‘yinda ham Ispaniyaning eng yaxshi imkoniyati aynan Cucurella orqaga yugurib kirgan vaziyatda tug‘ilgandi. Rodri pasidan so‘ng u Ferran Torresga ideal uzatma chiqargan, lekin zarba ustunga tegib qaytgandi.
Saudiya Arabistoniga qarshi 22-daqiqada 3:0 hisobini o‘rnatgan gol epizodi ham shu sxemaga juda o‘xshash: Porro uzoqdan Cucurellani topdi, u to‘pni pastga tushirib Olmoga oshirdi, Olmo esa uzoq ustunga uzatma chiqardi va Oyarzabal gol urdi.
Rangnickning tan olishi
O‘yindan keyin Ralf Rangnick matbuot anjumanida ko‘p bahona qidirmadi. U Avstriyaning Ispaniyadan sinf jihatidan ortda qolganini ochiq tan oldi. Uning so‘zlariga ko‘ra, Ispaniya deyarli xato qilmadi, to‘p bilan ham, to‘psiz ham “mukammal soat mexanizmi” kabi ishladi.
Ular Avstriyani bosdi, chalg‘itdi, charchatdi va yakunda sindirdi. Qanotdan kelayotgan himoyachilar, markazda muzdek Rodri, oldinda esa Oyarzabalning sovuqqonligi – bu kombinatsiya hozircha hech kimga yoqmayapti, faqat Ispaniya muxlislaridan tashqari.
Endi savol bitta: bu “soat mexanizmi” yana qancha vaqt bexato ishlashda davom etadi – va ularni to‘xtata oladigan jamoa bormi o‘zi?
