
- muallif:
- Jasur Ahmedov
Juan Mata: futbolni tark etmadi, yangi yo‘llar izlamoqda
Ispaniya futbolining eng nafis miya markazlaridan biri, Jahon chempioni Juan Mata 38 yoshida butsalarini mixga ilib qo‘ydi. U chorshanba kuni faoliyatini yakunlaganini e’lon qildi — sokin, ammo juda kuchli ohangda.
“Ba’zan sevish — qo‘yib yuborishdir. Rahmat, futbol”, — deb yozdi u ijtimoiy tarmoqlarda. Bir necha satr, lekin butun bir avlod xotirasini titratadigan so‘zlar.
Valencia’dan boshlangan yo‘l
Mata katta sahnaga Valencia safida chiqdi. Aynan u yerda u o‘yin ritmini his qiladigan, keskin paslar bera oladigan, zarba va fikr tezligi bilan ajralib turadigan yarim himoyachi sifatida shakllandi. Klub bilan birga u Copa del Reyni qo‘lga kiritdi va shundan so‘ng Yevropaning yirik sahnalariga chiqish vaqti kelgani ayon bo‘ldi.
London kechasi va Chempionlar Ligasi shon-shuhrati
London davri — Mata nomi bilan bog‘liq eng yorqin sahifalardan biri. Chelsea tarkibida u 2012 yilda Chempionlar Ligasini yutdi. O‘sha kampaniya davomida u jamoaning hujumdagi bosh rejissyori bo‘lib, o‘yin sur’atini boshqarar, hal qiluvchi paslar berar, katta sahnada sovuqqonlikni yo‘qotmasdi.
Kuboklar ketma-ket kelardi, lekin Mataning o‘yinidagi nafislik, zarba emas, aynan pas bilan o‘yinni hal qilish odati uni alohida timsolga aylantirdi. U gol urmasligi mumkin edi, lekin o‘yin tugagach, statistikaga qaragan har bir kishi uning ismini baribir ko‘rardi.
Manchester United va sayohatchiga aylangan yulduz
2014 yilda u Manchester Unitedga yo‘l oldi. Bu davrda klub o‘zini qayta qurishga urinayotgan, murabbiylar almashayotgan, yo‘nalish izlayotgan edi. Shunday fon ichida ham Mata o‘yinini yo‘qotmadi: texnika, maydonni ko‘ra olish, vazminlik — bular uning asosiy quroli bo‘lib qoldi.
Keyin esa futbol xaritasi bo‘ylab sayohat boshlandi. Galatasaray, Vissel Kobe, Western Sydney Wanderers va nihoyat Avstraliyadagi Melbourne Victory. Har bir bosqichda u katta yulduz sifatida emas, maydonga hurmat bilan chiqadigan, futbolni san’at deb biladigan professional sifatida ko‘rinish berdi.
Sentyabr oyida u Melbourne jamoasini tark etdi. Oradan ko‘p o‘tmay, qaror ham tayyor edi.
“O‘ynashni to‘xtataman, lekin futbolchi bo‘lishni emas”
“Futbol hayotimdan hech qachon ketmaydi”, — deb yozdi Mata o‘z saytida. Bu shunchaki chiroyli ibora emas, balki aniq reja.
U davom etadi: o‘yinni sevishning boshqa yo‘llari, uni taraqqiyot vositasi sifatida ishlatishning boshqa shakllari bor. U professional darajada o‘ynashni bas qiladi, ammo o‘zini futbolchi deb his qilishdan voz kechmaydi.
Bu so‘zlar bo‘sh emas. Mata allaqachon maydondan tashqarida yangi rolini qurib bo‘lgan.
Maydondan biznes va ijtimoiy tashabbuslarga
Mata Melbourne Victorydan ketgan bo‘lsa-da, klubni tark etmadi. U jamoada kichik ulush egasi sifatida qolmoqda. Bu — o‘yinchidan egasiga aylanish yo‘lidagi muhim qadam.
Uning qiziqishlari futbol bilan cheklanmaydi. Ispaniyalik yulduz Formula Onedagi Alpine jamoasida ham, Major League Soccer klubi San Diego FCda ham ulushga ega. Bu qarorlar bir narsani ko‘rsatadi: Mata sportni faqat maydon bilan cheklangan kasb emas, balki keng ekotizim sifatida ko‘radi.
2017 yilda esa u futbolchilarning ijtimoiy mas’uliyatini yangi darajaga olib chiqqan tashabbusni yo‘lga qo‘ydi. U hamkorlari bilan birga Common Goal xayriya loyihasiga asos soldi. Tashabbus mohiyati oddiy, lekin kuchli: maoshining kamida bir foizini xayrli ishlarga yo‘naltirish. Mata o‘zi bunga birinchi bo‘lib qo‘shildi va boshqalarga ham yo‘l ko‘rsatdi.
Meros: gol emas, qarashlar
Juan Mata hech qachon eng ko‘p gol urgan futbolchi bo‘lmagan. Uning o‘yini boshqa joyda yashardi — qaror qabul qilish tezligida, to‘p bilan bir teginishda yechim topishda, bosim ostida ham boshni sovuqqon saqlashda.
Endi u butsalarini yechdi. Ammo savol boshqa: u endi maydonda emas, balki ofisda, tribunada, xayriya sahnasida qanday o‘yin ko‘rsatadi?
Futbolni sevishdan voz kechmagan, faqat uni boshqa tomondan davom ettirishni tanlagan inson uchun bu faqat navbatdagi taym bo‘lishi mumkin, xolos.