Lamine Yamal: 19 Yoshida Futbol Tarixini O'zgartirgan Yigit
Nyu-York Nyu-Jersi stadionidagi final oxiri. Tablo yonib turibdi, stadion shovqini sekin pasaymoqda, lekin maydon markazida bitta kadr qoladi: yig‘lamsiragan Lionel Messi, uni quchoqlayotgan Lamine Yamal.
Bu oddiy taskin emasdi. Bu – ramziy sahna. 39 yoshli afsona bilan 19 yoshli fenomen o‘rtasidagi ko‘rinib turgan estafeta almashinuvi. Klubida Barcelona uchun 10-raqamni kiyadigan Yamal, o‘sha raqamni futbol tarixida mutlaqo boshqa darajaga ko‘targan odamnigina emas, balki butun bir avlodni yupatardi.
106-daqiqadagi zarba va tarixiy yosh
Finalning o‘zi ham shu sahnaga monand darajada tarang bo‘ldi. La Roja Argentina mudofaasini uzoq vaqt teshib o‘ta olmadi. O‘yinning ritmi o‘zgarib turdi, lekin hisob ochilmadi. Nihoyat, 106-daqiqada Ferran Torres zarbasi muvozanatni buzdi. 1:0. Chempionlik goli.
O‘sha paytdan boshlab Yamalning shaxsiy tarixi ham o‘zgardi. U endi nafaqat jahon chempioni, balki Yevropa chempioni sifatida ham rekord qo‘ydi. 19 yosh-u 6 kunida u ikkala yirik turnirni yutgan eng yosh futbolchiga aylandi. Ko‘p afsonalar butun faoliyati davomida bunday to‘plamga yetolmaydi. U esa buni o‘smirlik chegarasidan o‘tmasdan amalga oshirdi.
Bosim ostida muzdek xotirjamlik
Argentina final davomida aynan shu yigitni sinashga urinib ko‘rdi. Har bir to‘p qabulida bosim, har bir dribblingda zarb bilan to‘qnash kelish, taktik qo‘pollik – hammasi bor edi. Lekin u titramadi.
Sobiq Angliya darvozaboni, hozirgi BBC Sport sharhlovchisi Joe Hart aynan shuni alohida ta’kidladi. U Yamalning bo‘sh kelmagani, provokatsiyalarga javob qaytarmagani, aksincha, bosim ostida yanada tik turganini aytdi. Hartning fikricha, bu yosh yigitning finaldagi o‘yini turnirning eng yorqin individual chiqishlaridan biri bo‘ldi. Uning so‘zlari ortida bitta fikr yotardi: 19 yoshli futbolchi katta sahnada allaqachon to‘liq pishgan.
De la Fuente uchun “jamoa odami”
Ispaniya bosh murabbiyi Luis de la Fuente ham finaldan keyin Yamalga alohida to‘xtaldi. U yosh vingerning o‘yini nafaqat chiroyli, balki jamoa uchun xizmat qiladigan, uni yetuklik sari olib boradigan futbol sifatida baholadi. Murabbiy uchun eng muhim jihat – Yamalning o‘zini qurbon qila bilishi, kollektiv manfaatini birinchi o‘ringa qo‘yishi bo‘ldi.
Bu so‘zlar shunchaki maqtov emas. Turnir davomida Yamalning roli shunchaki erkin ijodkor emas, balki tartibli, intizomli ijrochi sifatida ham ko‘rinib turdi. U pressingda ishladi, orqaga qaytdi, chiziqlarni yopdi. Bu detal ayniqsa, finaldagi o‘yin uslubida yaqqol sezildi.
Jarohat soyasida o‘tkazilgan mundial
Yamal bu Jahon chempionatiga mukammal holatda kelmadi. Tizza orqa mushaklaridagi muammo haqida turnir oldidan ham gap bo‘lgan. Shunga qaramay, u Ispaniyaning 8 o‘yinidan 7 tasini asosiy tarkibda boshladi va ularning barchasida g‘alaba qozondi.
Bu jarohat uning raqamlariga ham ta’sir qilgandek ko‘rindi. Odatda portlovchi, doimiy xavf tug‘diradigan Yamal bu safar statistika bo‘yicha unchalik yorqin bo‘lmadi – turnirni atigi bitta gol bilan yakunladi. Natijada FIFA tomonidan beriladigan eng yaxshi yosh futbolchi mukofoti hamjamoadoshi Pau Cubarsi qo‘liga o‘tdi.
Shu bilan birga, bu “sokinroq” turnir ham uning qiymatini kamaytirmadi. Aksincha, Yamalning o‘yini raqamlar emas, ta’sir orqali o‘lchanayotganini ko‘rsatdi. U maydonda bo‘lgan har daqiqada raqibni chuqurroq o‘ylashga, ehtiyotkorroq bo‘lishga majbur qildi.
13 o‘yinda 13 g‘alaba – Yevropa futboli tarixidagi noyob seriya
Statistika baribir gapiradi. Yamal Euro 2024 turnirida 6 marta asosiy tarkibda maydonga tushgan va ularning barchasida Ispaniya g‘alaba qozongan edi. Endi esa Jahon chempionatidagi 7 ta start ham g‘alaba bilan yakunlandi.
Natija: yirik turnirlardagi ilk 13 start – 13 g‘alaba. Yevropa futboli tarixida bunday mukammal seriyani hech bir futbolchi qayd etmagan. Bu faqat kuchli jamoa emas, balki shu jamoaning markazida turadigan, uning ritmini belgilaydigan futbolchi borligini ko‘rsatadi.
Yamal maydonda bo‘lganida Ispaniyaning o‘yin balansi boshqacha bo‘ladi. U nafaqat hujumda hal qiluvchi uzatmalar izlaydi, balki murabbiy talab qilgan taktik intizomni ham buzmaydi. Shaxsiy porlash va jamoaviy struktura o‘rtasidagi bu nozik muvozanat uni hozirgi La Roja uchun haqiqiy “toj marvaridi”ga aylantirdi.
Klubga qaytish va yangi davr markazidagi yigit
Endi Yamal Barcelona safiga qaytadi – yelkasida esa yangi yuk: Jahon chempioni medali. U allaqachon Yevropa chempioni. Endi esa dunyo tepasida turgan Ispaniyaning asosiy yuzlaridan biri.
19 yoshli vinger uchun sovrinlar ro‘yxati hayratlanarli darajada uzunlashib bormoqda. U hali futbolning o‘rta avlodiga ham kirmagan, lekin allaqachon ko‘plab tajribali futbolchilar orzu qiladigan yutuqlarga erishgan. Eng muhimi, De la Fuente unga ishonishda davom etmoqda. Bu ishonch La Roja ning yangi davrini belgilab berayotgan asosiy omillardan biri.
Ispaniya yana dunyo cho‘qqisida. Savol esa endi boshqacha: bu jamoa qancha vaqt shu yerda qoladi – va Lamine Yamal bu hukmronlikni qanchalik uzoq boshqaradi?
