Messi va Ronaldo: Jürgen Kloppning hayratga soluvchi tahlillari
Jürgen Klopp bu Jahon chempionatini tomosha qilayotgan oddiy muxlis emas. U o‘tgan o‘n–o‘n besh yilning eng buyuk ikki futbolchisini – Lionel Messi va Cristiano Ronaldoni – murabbiy ko‘zi, raqib tahlilchisi va futbol ixlosmandi sifatida bir vaqtning o‘zida kuzatyapti. Va u ko‘rayotgan manzara uni hayratga solmoqda.
Ronaldo: tanqiddan rekordga
Portugaliya terma jamoasi turnirni sust boshladi, Ronaldo esa birinchi o‘yindan keyin qattiq tanqid ostida qoldi. 41 yosh, bosim ulkan, savol bitta edi: u yana javob qaytara oladimi?
Javob tez keldi. Uzbekistan ustidan 5:0 hisobidagi g‘alabada Ronaldo dubl qayd etdi va Jahon chempionatlari tarixida Portugaliya terma jamoasining eng yaxshi to‘purari bo‘lib oldi.
Klopp aynan shu reaktsiyani alohida e’tirof etdi. Birinchi o‘yindagi tanqiddan so‘ng, deya eslatadi u, Ronaldoning kayfiyatini butun dunyo ko‘rdi. Shunga qaramay, u keyingi bahsga chiqib, nihoyatda jonli, intensiv o‘yin ko‘rsatdi va rekordni yangiladi. Murabbiy uchun eng ta’sirchani ham shu: bu yoshda ham, ishlar o‘xshamasa, Ronaldoni hanuz shu qadar o‘rtashi.
Uning fikricha, bu befarqlik emas, aksincha, buyuklik belgisi. Tajriba, yillar, sovrinlar – bularning bari orqada. Ammo maydonga chiqqanda, Ronaldo hanuz o‘sha ochko‘z g‘olib bo‘lib qolmoqda.
Messi: sakkiz kilometr va butun stadionni boshqarish
Raqib tomonda esa butunlay boshqa tipdagi daholik. Messi Avstriya ustidan 2:0 hisobidagi g‘alabada odatdagidek yulduzga aylandi. Kloppni esa ko‘proq raqamlar emas, argentinalikning o‘yinni “his qilish” usuli hayratga soldi.
U Messini jonli tomosha qildi va bir narsaga e’tibor qaratdi: u atigi sakkiz kilometr yugurdi. Kloppning tasvirlashicha, oddiy ko‘z bilan qaralganda bu “kam harakat” bo‘lib ko‘rinishi mumkin. Lekin Messi uchun bu – mukammal masofa. Chunki u aynan hal qiluvchi lahzalarda paydo bo‘ladi.
Klopp buni taktik mahoratning eng yuqori bosqichi deb biladi. Ko‘pchilik “Messi yurib yuradi” deydi. U esa boshqacha qaraydi: Messi maydonni skaner qiladi. Murabbiy o‘yin vaqtida ko‘pincha to‘p emas, aynan Messiga tikilganini tan oladi. Qayerda turibdi? Qanday burchak ostida joylashyapti? Qaysi zonani “o‘lchayapti”?
Kloppning tasavvurida Messi maydonda masofalarni doimiy o‘lchab yuradigan futbolchi: hozir bu yerda, keyin o‘ng tomonda, keyin markazda. To‘p undan uzoqda bo‘lsa ham, u keyingi zarbani tayyorlayotgandek.
Avstriyaga qarshi o‘yinda ham shu manzara takrorlandi. Uzoq vaqtgacha o‘yin “Messiniki” bo‘lmadi, lekin hal qiluvchi onlarda u sahnaga chiqdi. Birinchi golni – “chunki u qila oladi”. Ikkinchisini – “chunki u xohlaydi”. Penalti kiritilmagan bo‘lsa-da, Klopp hisob-kitob qiladi: aks holda Messi ikki o‘yinda olti gol bilan yurardi. Shunda bitta Jahon chempionati ham oddiy turnirdek ko‘rinib qoladi.
Zlatan Ibrahimovicning hazil-aralash taqqoslovini Klopp eslatib o‘tadi: Messida bitta mundialda besh gol, unda esa ikki Jahon chempionatida hamon nol. Futbol ba’zan shunchalik sodda.
“Bu avlodni ko‘rayotganimiz – o‘zi bir baxt”
Klopp o‘zi ham futbol tarixining muhim bo‘lagiga aylangan murabbiy. Shunga qaramay, u Messi bilan chet chizig‘i bo‘ylab qisqa uchrashuvni alohida voqea sifatida eslaydi.
U bu lahzani yashirmaydi: 59 yoshda bo‘lsa ham, Messi uni tabriklovchilar safida ko‘rganida o‘zini alohida his qilgan. Bu oddiy qo‘l siqish emas, futbol tarixining tirik bo‘lagi bilan yuzma-yuz kelish edi.
Albatta, Klopp uchun bu uchrashuv faqat Messi bilan cheklanmagan. U sobiq shogirdi Alexis Mac Allister bilan ham quvonch bilan ko‘rishdi, qisqa suhbatlashdi. Lekin keyin Messi paydo bo‘ldi. Va hammasi boshqa ohangga o‘tdi.
Kloppning so‘zlarida bir haqiqat bor: biz ayni paytda futbol tarixining eng noyob avlodini tomosha qilyapmiz. U esa o‘sha tarix ichida turib, baribir o‘zini muxlisdek his qilmoqda.
Deniz Undav: Germaniyaning yashirin quroli?
Yulduzlar shovqini orasida Klopp nemis futbolini ham diqqat bilan kuzatmoqda. Ayniqsa, VfB Stuttgart hujumchisi Deniz Undav e’tiborini tortgan. Yaqinda u Fil suyagi sohiliga qarshi o‘yinda Germaniya uchun bosh qahramonga aylandi.
Kloppning ta’rifi sodda, lekin aniq: Undavni boshqalardan ajratib turadigan narsa – darvoza hidini sezish qobiliyati. U qayerda turish kerakligini biladi, texnikasi nafis, yakunlovchi zarbalari esa aniq. Fil suyagi sohiliga qarshi birinchi gol bunga yorqin misol bo‘ldi. Tashqaridan qaraganda, to‘pni to‘rt-besh metrdan bo‘sh darvozaga “itargandek” tuyuladi. Klopp uchun esa bu – texnik jihatdan juda murakkab va toza bajarilgan harakat.
Shu bilan birga, u bitta chegarani ham kesib o‘tmaydi: Undavni Julian Nagelsmann asosiy tarkibiga “majburiy” nomzod sifatida ko‘rsatmaydi. Bu qaror, deydi u, faqat murabbiyga tegishli. Eng muhimi – Undavni boshqalar bilan solishtirmaslik. U boshqaga o‘xshashi shart emas. Deniz Undav – shunchaki Deniz Undav. Va ayni damda Germaniya uni tarkibida ko‘rayotgandan xursand bo‘lishi kerak.
Messi maydonni “yurib” boshqarayotgan, Ronaldo 41 yoshida ham javob qaytarayotgan, yangi to‘lqindagi hujumchilar esa o‘z nomini yozib qo‘yishga urinayotgan bir mundialda savol bitta: bu avlod sahnadan tushgach, futbol yana shunday sehrni takrorlay oladimi?
