Misr va Eron: Jahon chempionatidagi tarixiy duel
2026-yilgi Jahon chempionati jadvali allaqachon murakkab, start vaqtlari esa yanada chigal. Lekin Seattle shahridagi bitta kecha alohida ajralib turadi: Misr – Eron. Guruh G markaziga aylangan duel. Tarixiy yuk, siyosiy fon va maydondagi sof futbol bir nuqtada to‘qnashadi.
Seattle Stadium, juma, mahalliy vaqt bilan soat 20:00. Misr uchun bu – 92 yillik kutish yakun topishi mumkin bo‘lgan tun. Eron uchun esa – nihoyat pley-off devorini yorib o‘tish imkoniyati.
Misr: 1934 yildan buyon kutilgan eshik
Qit’ada yetti karra chempion bo‘lgan, lekin jahon sahnasida doim nimadandir qoqilgan Misr endi bir qadam narida turibdi. 1934-yilda Jahon chempionatida debyut qilganidan beri ular biror marta ham pley-offga chiqa olmagan. Endi esa bitta g‘alaba hammasini o‘zgartiradi.
Yangi Zelandiya ustidan 3:1 hisobidagi g‘alaba – Misrning Jahon chempionatlaridagi ilk g‘alabasi – mamlakatni junbushga keltirdi. To‘rt ochko, guruhda birinchi o‘rin va qo‘l yetadigan masofadagi 1/32 final. Eron ustidan g‘alaba – va tarix qayta yoziladi. Durang ham ish berishi mumkin, lekin bu tun Misrga jur’at talab qiladi, hisob-kitob emas.
Maydon markazida, tabiiyki, bitta ism turibdi. Mohamed Salah. “Misr qiroli” nafaqat mamlakatni pley-offga olib chiqish yoqasida, balki shaxsiy tarix ham yaratishi mumkin. U hozircha terma jamoadagi 69 gollik rekorddan atigi bitta zarba ortda qolmoqda. Bu ko‘rsatkich Hossam Hassan nomiga yozilgan.
Qiziq jihati shundaki, o‘sha rekord egasi bugun seleksiya boshida o‘tiribdi. Hossam Hassan 1985-yildan 2006-yilgacha Misr sharafini himoya qilgan, endi esa Jahon chempionatidagi bu tarkibni boshqaradi. U Salah atrofidagi bosimni yumshatishga urinadi, jamoaning faqat bitta yulduzga tikilmaganini ta’kidlaydi. Lekin haqiqat shuki, bu kechada ko‘zlar yana 34 yoshli hujumchiga qadaladi.
Salahning markaziyroq roldagi o‘yini allaqachon natija berdi: bir gol, ikki golli uzatma. Hujum chizig‘ida erkin harakat qilayotgan, ijodkorlikka keng yo‘l topgan yangi Salah versiyasi paydo bo‘ldi. U ortga qaytib to‘p olib keladi, qanotga chiqadi, ichkariga kesib kiradi – raqib mudofaasi uchun doimiy bosh og‘riq.
Hossam Hassan esa bu erkinlikka maydonda mos tuzilma bilan yo‘l ochib beryapti. Ehtimol, Seattledagi tun Salah uchun rekord, Misr uchun esa butun futbol tarixidagi eng yorqin sahifaga aylanar.
Eron: urush soyasidan pley-off sari
Eronning turnirdagi yo‘li futbol kitoblarida kam uchraydigan ssenariy bilan yozilmoqda. Maydondagi raqiblar bir tomonda, geosiyosiy bosim boshqa tomonda. Turnir hamkuzatuvchi mezbon – AQSh – 28-fevral kuni Isroil bilan birga Eron bilan urush boshlaganidan beri har bir uchrashuv atrofida siyosiy fon qalinlashdi.
Jamoa ikki dastlabki o‘yinini – Yangi Zelandiya va Belgiya bilan – g‘alabasiz, lekin mag‘lubiyatsiz yakunladi. Ikkala uchrashuvga ham AQShdagi stadionga faqat o‘yin boshlanishidan 24 soat oldin uchib kelishlariga ruxsat berildi, so‘ngra zudlik bilan Tixuana (Meksika)dagi tayyorgarlik bazasiga qaytishdi. Safar, charchoq, tiklanishga yetarli vaqt yo‘qligi – bularning bari murabbiy shtabi fikricha, jismoniy holatga bevosita zarba berdi.
Misrga qarshi uchrashuv arafasida cheklovlar yumshatilgani aytilmoqda, biroq Eron futbol federatsiyasi baribir yo‘l-yo‘lakay “muammolar” bo‘lganini ma’lum qildi. Shunga qaramay, Amir Ghalenoei jamoasining kayfiyatini boshqa yoqqa burmoqchi. U futbolchilarni siyosiy shovqinlardan uzib, maydon ichidagi vazifaga qaytarishga urinmoqda.
Murabbiy tan oladi: avvalgi o‘yinlarda cheklovlar ularni jismonan qiynagan. Ammo hozir jamoa o‘zini “baquvvatroq va yaxshiroq holatda” sezmoqda. Maqsad esa aniq – sakkizinchi urinishda nihoyat Jahon chempionati pley-offiga chiqish. Ghalenoei bitta jumlaga yopishib olgan: xalqiga quvonch ulashish.
Eronning so‘nggi beshta uchrashuvi bunga ishonch beradi: uch g‘alaba, ikki durang. Yangi Zelandiya va Belgiyaga qarshi Jahon chempionatidagi ikkita durangdan oldin ular Mali va Gambiya ustidan g‘alaba qozondi, Kosta-Rikani esa yirik hisobda yengdi. Bu jamoa to‘pni yaxshi ushlab turadi, raqibga qarshi intizomli mudofaa bilan javob beradi va bitta imkoniyatni kutadi.
Guruh G: to‘rt jamoa, bitta kecha – ochiq poyga
Ikki turdan so‘ng Guruh Gda hech kim o‘zini xavfsiz his qila olmaydi. Misr – to‘rt ochko bilan birinchi. Eron va Belgiya – ikkinchi va uchinchi o‘rinlarda, har ikkalasida ham ikki ochkodan. Yangi Zelandiya – bitta ochko bilan so‘nggi pog‘onada, lekin matematik jihatdan baribir poygada.
Misr uchun ssenariy oddiy: g‘alaba – va nafaqat pley-off, balki guruhda birinchi o‘rin ham qo‘lga kiritiladi. Durang ham yetarli bo‘lishi mumkin, agar Belgiya Yangi Zelandiyani kamida uch to‘p farqi bilan mag‘lub etmasa.
Eron uchun hisob-kitob murakkabroq, ammo real. Misr ustidan g‘alaba – va Belgiya Yangi Zelandiyani yenga olmasa – Eron guruhni hatto birinchi o‘rinda ham yakunlashi mumkin. Shunda potentsial ravishda 1/16 finalda AQSh bilan tarixiy to‘qnashuv sahnaga chiqadi. Bunday ssenariy bu turnir atrofidagi siyosiy fonni yanada kuchaytirishi tayin.
Opta superkompyuteri Misrni aniq favorit sifatida ko‘rsatmoqda: 44,1 foiz ehtimol bilan g‘alaba, Eronning imkoniyati 24,6 foiz, durang ehtimoli esa 31,3 foiz. Umuman olganda, Misrning guruhda birinchi bo‘lib chiqish ehtimoli 62,51 foizga baholanmoqda. Ammo bu raqamlar Seattle kechasidagi asabiylikni kamaytirmaydi.
Taktika va tarkib: Salahga erkinlik, Eron mudofaa qal’asi
Misr odatdagi 4-2-3-1 sxemasiga tayanishi kutilmoqda. Darvozada Shobeir, orqa chiziqda Hany, Ibrahim, Rabia va El Fotouh. Markazda Ateya va Lasheen muvozanatni ushlab turadi, ulardan oldinda esa Ziko, Salah va Ashour uchligi Marmoush uchun hujum yo‘lini ochib beradi.
Bu tizimda Salah markaziy “o‘nlik” yoki erkin ikkinchi hujumchi sifatida harakat qiladi. Unga qanotga chiqish, chiziqlar orasiga tushish, zarba va so‘nggi paslarni birlashtirish vazifasi yuklangan. Hossam Hassan aynan shunday joylashuv Salahning eng yaxshi sifatlarini yuzaga chiqarayotganini ta’kidlab kelmoqda.
Misr uchun yagona savol – sog‘liq. Hamdi Fathy (son mushagi) va Hossam Abdelmaguid (bosh jarohati) o‘yinga shubha ostida. Ularning yo‘qligi rotatsiyani qisqartiradi, ayniqsa markazda.
Eron esa 5-4-1 bilan maydonga tushishi kutilmoqda – bu sxema ularning so‘nggi natijalarida o‘zini oqlagan. Darvozani Beiranvand qo‘riqlaydi. Mudofaada Rezaeian, Kanaani, Nemati, Khalilzadeh va Safi beshligi chuqur blok hosil qiladi. O‘rta chiziqda Jahanbakhsh, Ghoddos, Ezatolahi va Mohebi mehnatkash to‘rtlikni tashkil etadi, oldinda esa Taremi yakka hujumchi sifatida raqib himoyasini band qiladi.
Bu tuzilma Eronni zich, buzib bo‘lmaydigan blokka aylantiradi. Ular to‘pni raqibga topshirishi, lekin qarshi hujumlarda Taremi va qanotlardagi tezkor o‘yinchilar orqali zarba berishi mumkin. Misr to‘pni ko‘proq nazorat qilishi kutiladi, lekin bu, o‘z navbatida, bo‘sh zonalar qoldiradi.
Eron lagerida jarohatlar haqida xabar yo‘q – bu Ghalenoei uchun katta yengillik. U Seattle kechasiga to‘liq tarkib bilan kirib kelmoqda.
Forma va ruhiy holat: raqamlar Eron tomonda, kayfiyat – Misrda
So‘nggi beshta o‘yin statistikasi Eron foydasiga. Uch g‘alaba, ikki durang – mag‘lubiyat yo‘q. Misr esa W-D-L-W-D ketma-ketligi bilan kelmoqda: Braziliyaga qarshi mag‘lubiyat, Rossiya ustidan g‘alaba, Ispaniya bilan durang, Belgiya bilan durang va nihoyat Yangi Zelandiya ustidan tarixiy g‘alaba.
Shunga qaramay, ruhiy zarba aynan Misr tomonida kuchliroq. Ular Jahon chempionatidagi ilk g‘alabani qo‘lga kiritdi, Salah o‘zining yangi rolida porlamoqda, jamoa esa nihoyat global sahnada o‘zini ko‘rsatish imkoniyatiga ega.
Eron esa boshqa turdagi energiyani olib keladi. Ular o‘zlarini nafaqat raqiblarga, balki sharoitga qarshi ham o‘ynayotgandek his qilmoqda. Safarlar, cheklovlar, siyosiy bosim – bularning bari jamoani ichkaridan birlashtirishi, “hammasiga qaramay” degan kayfiyatni kuchaytirishi mumkin.
Televizion vaqtlari: tun, tong va 13 xil start
Seattledagi start – juma kuni soat 20:00, lekin bu uchrashuvni dunyo bo‘ylab turli vaqt mintaqalari bo‘lib-bo‘lib tomosha qiladi. Misrda uchrashuv shanba tongida soat 06:00 da boshlanadi. Eronda – 06:30 da.
Buyuk Britaniyada muxlislar uchun bu erta tonggi futbol: shanba kuni soat 04:00. AQSh sharqiy qirg‘og‘ida esa kechki shanba – soat 22:30 da start beriladi.
Seattledagi chiroqlar yonar ekan, kimdir uyqudan uyg‘onadi, kimdir tunini cho‘zadi. Bitta savol esa hamma uchun bir xil: bu tun kim uchun tarixiy bo‘ladi – Salah boshchiligidagi Misr uchunmi yoki siyosat soyasidan chiqqan Eron uchun?
