Stamford Bridge: Fransuz futbolchilar tarixidagi 267 ta gol

“Chelsea” tarixida bir haqiqat o‘zgarmay keladi: chet elliklar ichida klubga eng ko‘p o‘z izini qoldirgan millat – fransuzlar. 24 nafar futbolchi, jami 267 ta gol. Bu shunchaki statistika emas, “Stamford Bridge”ning butun bir davrlarini belgilab bergan izchil oqim.

Hammasi 1996 yil yozida, Frank Leboeuf kelganida boshlangan. O‘sha paytdan beri deyarli har bir mavsumda maydonda bir fransuz bo‘lgan. Endi esa hozirgi “ko‘k”lardan Malo Gusto Fransiya terma jamoasi bilan jahon sahnasida yugurib yurgan bir paytda, “Chelsea” tarixida gol urgan har bir fransuzni eslab chiqish vaqti yetdi.

Anelka – sovuqqon snayper

Nicolas Anelka “Chelsea”ga kelganida hamma undan tezkor portlash kutdi. U esa shoshilmadi. Biroq 2008/09 mavsumi kelganda, u butun qudratini namoyish qildi: 19 ta gol, “Premier League Golden Boot” sovrini va tarixga muhrlangan mavsum. O‘sha yilgi liga gollarining aniq yarmi “Chelsea” safida urilgan bo‘lsa-da, Anelka faqat raqamlargina emas edi. Uning aql bilan qurilgan bog‘lovchi o‘yini, chiziqlar orasidagi harakati klubning eng muvaffaqiyatli davrlaridan biriga poydevor bo‘ldi.

Malouda – chap qanotdan kelgan to‘lqin

Florent Malouda “Lyon”dan kelganida allaqachon Ligue 1ning eng yaxshi futbolchisi edi. “Chelsea”dagi eng yorqin pallasi esa 2009/10 yillardagi “dubl” mavsumi bo‘ldi. U chap qanotdan hujumlarni to‘lqin-to‘lqin ko‘tardi, ham gol, ham assist manbai bo‘ldi. Keyingi mavsumda esa yana ham ochildi: 13 ta liga goli va jamoaning eng yaxshi to‘purari. Qanot o‘yinchisi uchun – jiddiy ko‘rsatkich.

Giroud – katta sahnalar odami

Olivier Giroud “Chelsea” libosida ko‘p gol urgan to‘purarlardan biri bo‘ldi – 39 ta. Lekin uning gollari soni bilan emas, payti bilan esda qoladi. 2020/21 yilgi UEFA Champions League safarida 8 o‘yinda 6 ta gol, 2019 yilgi UEFA Europa League finalida eski klubi “Arsenal” darvozasini ishg‘ol qilgan zarba. U nafaqat samarali, balki tomoshabop ham edi: “Southampton”ga qarshi FA Cup yarim finalidagi slalom uslubidagi solo reydi, “Atletico Madrid”ga qarshi dahshatli “bicycle-kick” – bu gollar ko‘p yillar davomida ko‘z o‘ngidan ketmaydi.

Leboeuf – mudofaa ustasi va uzoq masofa professori

Frank Leboeuf – “Chelsea” tarixidagi birinchi fransuz. U faqat ishora emas, butun oqimning boshlanishi bo‘ldi. Penaltidan urgan gollari ko‘p bo‘lishi mumkin, ammo u uzoq masofadan ham darvozani topa olardi. 1997 yilda “Leicester City”ga qarshi so‘nggi daqiqalarda kiritilgan gol – o‘sha davr muxlislarining xotirasida hanuz tirik. U nafaqat gol urar, balki chuqurdan aniq uzatmalar bilan ham hujumni boshlab berardi.

Nkunku – jarohatlarga qaramay iz qoldirgan yil

Christopher Nkunku uchun “Chelsea”dagi ilk oylar og‘ir kechdi. Jarohatlar uni deyarli start chizig‘idayoq to‘xtatib qo‘ydi. Premyer-ligadagi debyutida gol urgan bo‘lsa-da, birinchi mavsum atigi uchta gol bilan tugadi. Ikkinchi yilida ishlar yurishdi. UEFA Conference League kampaniyasida 9 o‘yinda 5 gol va 3 assist – aynan shu turnirda u o‘zini ko‘rsatdi. Uning “Chelsea”dagi so‘nggi goli esa AQShda o‘tkazilgan FIFA Club World Cupda, “Benfica”ga qarshi 1/8 finalda kiritildi.

Gallas – bahsli ketish, inkor etib bo‘lmaydigan ta’sir

William Gallas nomi “Chelsea” muxlislarida hali ham ikki xil tuyg‘u uyg‘otadi. Uni 2006 yilda Ashley Cole bilan bog‘liq bitim doirasida ketgani uchun kechirmaganlar ko‘p. Lekin ikkita chempionlikda uning o‘rni beqiyos edi. “Tottenham”ga qarshi kechki dramatik g‘alabadagi so‘nggi daqiqadagi gol, 2004/05 mavsumida atigi 15 ta gol o‘tkazilgan tarixiy mudofaaning bir bo‘lagi bo‘lgani – bu faktlarni o‘chirib bo‘lmaydi.

Kante – maydon markazidagi motor

N’Golo Kante ko‘p gapirmaydi, lekin uning o‘yini hamma narsani o‘zi aytadi. 2016/17 mavsumida “Leicester City”dan kelib, sobiq jamoasidan chempionlik tojini olib qo‘ydi. O‘sha yili u Angliyadagi eng hukmron yarim himoyachi edi, individual sovrinlar ketma-ket qo‘lga kirdi. 2021 yilda Porto shahrida yakunlangan Champions League safarida esa u deyarli har bir pley-off uchrashuvida “Man of the Match” bo‘lib tanlandi. “Chelsea”ning yevropalik shon-shuhratida uning hissasi alohida qatlam.

Remy va “oltin” yettitalik

Loic Remy raqamlar bo‘yicha boshqalardan ortda – 12 ta gol. Ammo 2014/15 mavsumidagi 7 ta goli “Chelsea” uchun oltin qiymatida bo‘ldi. “Manchester City”, “Hull City”, “Stoke City”ga qarshi uchrashuvlarda u kiritgan gollar chempionlik poygasida hal qiluvchi ochkolarni olib keldi. Natijada Remy ham, klub ham “Premier League” chempionligi medallarini bo‘yniga taqdi.

Zouma – havodagi hukmronlik

Kurt Zouma o‘sha chempionlik mavsumining yana bir kamtar, lekin muhim qahramoni. 10 ta gol – markaziy himoyachi uchun yomon emas. Uning havodagi ustunligi standart vaziyatlarda ikkala jarima maydonida ham katta qurol bo‘lib xizmat qildi. 2015 yilgi League Cup finalida “Tottenham”ga qarshi uchrashuvni esa u hatto yarim himoyada boshlagan, va bu tajriba ham muvaffaqiyatli yakunlangan.

Desailly – “Rock” va sardorlik merosi

Marcel Desailly “Chelsea”ga kelganida allaqachon ikki karra Champions League g‘olibi edi. Oradan ko‘p o‘tmay, u 1998 yilgi Jahon chempionatini ham qo‘lga kiritdi. London tomoshabinlari tez orada uning nega “The Rock” laqabini olganini tushunib yetdi: kuch, o‘qish, vaqtni sezish. 2000 yilgi FA Cup safarida ham, klubning birinchi Champions League ishtirokida ham u mudofaaning tayanch nuqtasi bo‘ldi. Dennis Wise ketganidan so‘ng sardorlik bog‘ichi aynan Desaillyga topshirilgani bejiz emasdi.

Disasi – debyutdagi zarba va rekord tozalash

Axel Disasi gol urish bilan tanilgan emas. Lekin “Chelsea”dagi ilk uchrashuvida u darhol o‘zini his qildirdi: 2023/24 mavsumining ochilish turida “Liverpool”ga qarshi 1:1 hisobini ta’minlagan gol. Keyinroq “Manchester City”ga qarshi bahsda u yana bir bor sahnaga chiqdi: 16 ta tozalash – so‘nggi sakkiz yilda bir o‘yinda “Chelsea” futbolchisi qayd etgan eng yuqori ko‘rsatkich va “Man of the Match” unvoni.

Malo Gusto – nol gol bilan kelib, uchta bilan ketgan mavsum

Malo Gusto bugungi kunda Fransiya terma jamoasida bu yilgi Jahon chempionatidagi yagona “Chelsea” vakili. U allaqachon klub bilan birgalikda AQShda o‘tgan Club World Cupda chempion bo‘lib ulgurdi. Eng qizig‘i, 2025/26 boshlanishiga qadar u katta futbol darajasida umuman gol urmagan edi. O‘tgan mavsum esa uchta gol: ular orasida Champions League 1/8 finalida “Paris Saint-Germain”ga qarshi safardagi zarba ham bor. Bu gol uning nomini alohida satrga yozib qo‘ydi.

Bakayoko, Petit, Lambourde – turlicha taqdirlar

Tiemoue Bakayoko “Monaco”dagi porloq mavsumdan so‘ng katta umidlar bilan keldi, ammo London uni kutgandek qabul qilmadi. Shunga qaramay, u uchta gol urishga ulgirdi, jumladan, “Qarabag” ustidan 6:0 hisobidagi Champions League g‘alabasida debyut golini kiritdi.

Emmanuel Petit esa “Arsenal”dagi shaklini qayta tiklashga uch yil urinib ko‘rdi. To‘liq uddaladi, deyish qiyin, lekin u kiyinish xonasida hurmat qozongan figura edi. 2002/03 mavsumining yakunida “Liverpool”ga qarshi o‘yinda Frank Lampard bilan juftlikdagi o‘yini – klubni yana Champions Leaguega qaytargan uchrashuv – uning “Chelsea”dagi eng yorqin kuni bo‘lib qoldi.

Bernard Lambourde esa ko‘p narsa qilmadi, ammo bitta lahza uni tarixda qoldirishga yetdi. 1999/00 mavsumida “White Hart Lane”da “Spurs”ga qarshi o‘yindagi g‘alaba goli – muxlislar xotirasida uni doimo iliq eslatadigan zarba.

Fofana va Badiashile – yangi avlod himoyachilari

Wesley Fofana hozircha “Chelsea” safida 2 ta gol bilan cheklanib turibdi, ikkalasi ham uning birinchi mavsumida keldi. “AC Milan”ga qarshi Champions League uy uchrashuvida ochilish goli, “Leeds United”ga qarshi 1:0 hisobidagi g‘alabadagi yagona zarba – himoyachi uchun juda muhim lahzalar.

Benoit Badiashile ham shunga yaqin yo‘lni bosib o‘tdi. 2023 yil yanvarida “Monaco”dan kelganidan beri uch yarim mavsumda 2 ta gol. Birinchisi – “Bournemouth” ustidan 3:1 hisobidagi liga g‘alabasida, ikkinchisi esa keyingi mavsumda League Cupda “Blackburn Rovers”ni mag‘lub etishda o‘z so‘zini aytdi.

Makelele – pozitsiya nomiga aylangan futbolchi

Claude Makelele haqida gap ketganda, hech kim uning gollarini sanamaydi – u bor-yo‘g‘i 2 ta gol urgan. Chunki u butunlay boshqa narsa bilan mashhur: “The Makelele role”. “Premier League”da tayanch yarim himoyachiga uning nomi berildi, lekin hech kim bu rolda uni takrorlay olmadi. Ikki chempionlik jamoasining yuragi, atrofidagi hamkasblariga o‘yinini yengillashtirib bergan futbolchi – bu uning haqiqiy merosi.

Charvet – qisqa muddat, ikki sovrin

Laurent Charvet “Chelsea”da atigi olti oy o‘ynadi. O‘sha davrda u John Terry mashhur qilgan 26-raqamli libosni kiygan so‘nggi futbolchi bo‘ldi. Shunga qaramay, u klub bilan birga ikkita sovrinni yutdi: League Cup va UEFA Cup Winners’ Cup. Qisqa, lekin sermahsul davr.

Deschamps – yakuniy ism, ramziy yakun

Bu ro‘yxatdagi so‘nggi ism – Didier Deschamps. Bugungi kunda u Fransiya terma jamoasi bosh murabbiyi sifatida Jahon chempionatidan so‘ng 14 yillik davrni yakunlash arafasida turibdi. U 1999/00 mavsumida “Chelsea” safida faqat bir yil o‘ynadi, ammo o‘sha paytda Desailly bilan birga klubning ilk Champions League kampaniyasida tajribali ustoz sifatida katta ahamiyat kasb etdi. U ham “ko‘klar” uchun gol urgan fransuzlar qatoriga kirgan, bu ro‘yxatni ramziy tarzda yopib turadigan ismga aylangan.

Bugun Malo Gusto va uning jamoadoshlari jahon sahnasida navbatdagi o‘yinga tayyorlanar ekan, “Stamford Bridge”dagi fransuz merosi allaqachon yozib bo‘lingan: Leboeufdan Deschampsgacha, Anelkadan Kantégacha, Girouddan Gusto sari cho‘zilgan chiziq. Savol bitta: keyingi katta fransuz ismi bu sahnaga qachon chiqadi?