Aston Villa va transfer strategiyalari: Garnacho transferi haqida
Aston Villa yana o‘sha xavfli yo‘lda turibdi.
O‘tgan yozgi transfer oynasining so‘nggi kunida klub Liverpooldan Harvey Elliottni bir mavsumlik ijaraga olgandi, shartnomaga esa majburiy sotib olish bandi qo‘shilgandi. Qog‘ozda bu juda mantiqli ko‘ringan: Euro U-21 musobaqasining eng yaxshi futbolchisi, yosh, ijodkor, tanqis pozitsiyaga mos. Villa esa o‘sha paytda tarkibni to‘ldirishga shoshayotgan edi.
Ammo bu hikoya tezda chiritib yuborgan meva kabi buzildi. Elliottning transferi 10 ta o‘yin o‘tkazsa, 35 million funt evaziga majburiy ravishda doimiyga aylanardi. Natija? Unai Emery qo‘l ostida butun mavsum davomida atigi 278 daqiqa. Shartni ishga tushirmaslik uchun futbolchi deyarli muzlatib qo‘yildi.
Endi esa Villa xuddi o‘sha yo‘l bo‘ylab, lekin ancha kattaroq raqamlar bilan yana yurib ketdi.
Garnacho: ijaraga o‘ralgan doimiy bitim
Birmingem klubi bu safar Chelsea qanot futbolchisi Alejandro Garnachoni bir mavsumlik ijaraga oldi. Yana o‘sha formulaga o‘xshash – shartli majburiy sotib olish bandi bilan. Aniq shartlar oshkor qilinmagan, lekin talkSPORT ma’lumotiga ko‘ra, bu band maydonga tushish soniga bog‘langan va bajarilishi uncha qiyin emas.
Umumiy paket — ijara va majburiy sotib olish bilan birga — qariyb 43 million funtga baholanmoqda.
Qiziq tomoni shundaki, bu kelishuvdan atigi ikki kun oldin Morgan Rogers aynan teskari yo‘nalishda Chelsea safiga o‘tdi. 117 million funt. Britaniya futboli tarixidagi eng qimmat mahalliy futbolchi.
Villa uchun bu nafaqat sport jihatdan yo‘qotish, balki moliyaviy jihatdan ulkan yutuq bo‘ldi. Middlesbroughdan 2024-yil yanvarida atigi 8 million funtga olingan futbolchi bir yil ichida klub balansida portlovchi foyda yozib berdi. Rejalashtirilayotgan UEFA moliyaviy qoidalari bosimi ostida bunday raqamlar — nafas olish uchun kislorod.
Shu yerda savol tug‘iladi: ikki klub orasida bir necha kunlik farq bilan amalga oshgan ikki gigant bitim — bu aslida yashirin “swap” emasmi?
UEFA soyasi: 45 kunlik tuzoq
UEFA transfer reglamentiga ko‘ra, bir xil ikki klub o‘rtasida 45 kun ichida amalga oshirilgan bir nechta bitimlar almashuv (swap) sifatida ko‘rib chiqilishi mumkin. Agar shunday bo‘lsa, Villa uchun Rogersdan olingan foyda birdaniga qisqaradi: ular foydani 117 million bilan 43 million o‘rtasidagi farq doirasida ko‘rsatishi kerak bo‘ladi, xolos.
Villa bundan qochishga urinmoqda. Ular Garnachoni avvaliga ijara sifatida ro‘yxatdan o‘tkazib, majburiy sotib olish bandini 45 kunlik oynadan keyin ishga tushirishni ko‘zlaydi. Shunda Rogers bo‘yicha butun foydani hozirning o‘zida balansga kiritishlari mumkin bo‘ladi.
talkSPORT’ning Transfer Insiders dasturida jurnalist Ben Jacobs aynan shuni “UEFA qoidalaridagi bo‘shliq” sifatida ta’riflab berdi. U Elliott misolini eslatarkan, o‘sha paytdagi vaziyat boshqa ekanini aytadi: o‘sha transferda Villa baholash uchun ijara olgan, Emery esa keyin futbolchini istamagan, natijada Elliottning o‘zi ham, klublar ham yutqazgan.
Garnacho bo‘yicha esa tamoman boshqa o‘yin ketmoqda. Bu safar maqsad — yangi UEFA FFP talablari ostida ijodkorlik qilish. Buxgalteriya tili bilan aytganda, klub sotuvdan tushgan pulni darhol yillik balansda foyda sifatida yozib qo‘yadi, xarajat esa shartnoma davomiyligi bo‘yicha bo‘lib-bo‘lib amortizatsiya qilinadi. Qisqa muddatda bosim kamayadi, moliyaviy ko‘rsatkichlar chiroyli ko‘rinadi.
UEFA esa bunday “ikki tomon uchun ham foydali” kelishuvlarni jilovlashga urinmoqda. Yangi qoida shunday deydi: agar 45 kun ichida o‘xshash yoki o‘zaro aks ettiruvchi bitimlar tuzilsa, klublar ularni alohida-alohida emas, go‘yo bitta swap sifatida, sof natija bo‘yicha hisoblashga majbur.
Villa esa bu devor atrofidan aylanib o‘tishga harakat qilmoqda: bir tomonda 117 million funtlik Morgan Rogers, ikkinchi tomonda esa hozircha faqat ijara ko‘rinishidagi Alejandro Garnacho. Majburiy sotib olish bandi esa, reja bo‘yicha, o‘sha 45 kunlik oynadan keyin ishga tushadi. Shunda bitimlar qog‘ozda bir-biriga bog‘lanmagan bo‘lib ko‘rinadi.
Jacobsning fikricha, uchala tomon — Garnacho, Villa va Chelsea — bu bitim aslida doimiy transfer ekani, faqat ijara qobig‘iga o‘ralib turganini juda yaxshi tushunadi.
Qoidalar qamchisi hanuz havoda
Shunga qaramay, Villa hali o‘zini butunlay xavfsiz hududda his qila olmaydi. UEFA qoidalarida yana bir nozik band bor: agar majburiy sotib olishni ishga tushiradigan shartlar “deyarli aniq bajariladi” deb hisoblanadigan bo‘lsa, transfer boshidanoq doimiy sifatida qayd etilishi kerak.
Bu esa Villa uchun yoqimsiz ssenariy: Rogersdan olingan foyda darhol qisqarishi, balansdagi chiroyli raqamlar xiralashishi mumkin.
UEFA buni qanday baholaydi? Qoidaga ko‘ra, agar shartning bajarilishi darhol va ishonchli tarzda baholab bo‘lmasa, transfer ijara sifatida tan olinishi mumkin. Aks holda, u birinchi kundan boshlab doimiy bitim hisoblanadi.
Demak, Garnacho qancha o‘yin o‘tkazishi kerak, bu raqam qanchalik “oson” yoki “qiyin”, UEFA bu mezonni qanday talqin qiladi — hammasi hal qiluvchi ahamiyatga ega bo‘ladi. Agar shart haddan tashqari yengil bo‘lsa, nazoratchilar buni yashirin doimiy transfer deb ko‘rishi mumkin.
Shu fon’da yana bir ism paydo bo‘ladi — Chelsea hujumchisi Nicolas Jackson. U “ko‘klar” tomonidan Villaga taklif qilingan, Emery esa uni Villarreal davridan yaxshi biladi va qadrlaydi. Biroq 45 kunlik UEFA oynasi va allaqachon tuzilgan kelishuvlar fonida yana bir o‘zaro bitimni shu yozda yopish Villa uchun xavfli bo‘lishi mumkin.
Agar klub yaqin haftalarda yana katta sotuv amalga oshirmasa, Jackson transferini yanvargacha orqaga surish ehtimoli yuqori. Aks holda, UEFA Rogers bo‘yicha yozilgan foydani qayta hisoblashga majbur qilishi, klubning butun moliyaviy strategiyasini buzib qo‘yishi mumkin.
Villa maydonda raqiblarni yengishga urinayotganda, kabinetlarda raqamlar bilan ham shuncha keskin jang olib bormoqda. Savol shunda: bu jasur moliyaviy driblinglar ularni Yevropa sahnasida yanada mustahkamlaydimi yoki UEFAning qattiq zarbasiga uchratadimi?
