Cabo Verde va Xitoy o‘rtoqlik o‘yini: muxlislar xavotiri
Dunyo hali ham Cabo Verde terma jamoasining Jahon chempionatidagi jasoratini muhokama qilayotgan bir paytda, Xitoyda boshqa savol ko‘tarildi: agar bu kichik orol davlati bilan o‘rtoqlik uchrashuvi rostdan ham o‘tkazilsa, natija qanday bo‘ladi?
G‘arbiy Afrikaning qirg‘og‘i yaqinidagi bu mayda davlat futboli Xitoyda birdaniga qizg‘in mavzuga aylandi. Sabab oddiy: Cabo Verde futbol assotsiatsiyasi o‘tgan oy Xitoy terma jamoasi bilan o‘rtoqlik o‘yini g‘oyasini oshkor qildi. Shu zahoti Xitoy ijtimoiy tarmoqlarida bir xil savol aylanib yurdi: “Biz ularga qarshi chiday olamizmi?”
Stadion – sovg‘a, o‘yin – minnatdorlik ishorasi
Cabo Verde futbol federatsiyasi vitse-prezidenti Paulo Santos materikdagi ommaviy axborot vositalariga bergan intervyusida gapni aylantirmadi. U avvalo Xitoyning infrastrukturadagi yordamini eslatdi, keyin esa rejalashtirilayotgan o‘rtoqlik uchrashuvi haqida ochiq gapirdi.
Uning so‘zlariga ko‘ra, mamlakat milliy stadioni Xitoy hukumati sovg‘asi sifatida bunyod etilgan, qurilishni esa xitoylik pudratchi kompaniya amalga oshirgan. Hozir ham stadion infratuzilmasi bevosita Xitoy mutaxassislariga tayangancha ishlamoqda: 25 kishilik xitoylik texnik guruh yoritish tizimi va boshqa jihozlarni muntazam ravishda nazorat qiladi.
Santos bu hamkorlikni shunchaki “loyiha” emas, balki do‘stlik ramzi sifatida talqin qildi. U Xitoy elchisi bilan o‘tgan haftadagi uchrashuvni eslab, Jahon chempionatidan keyin ikki terma jamoa o‘rtasida o‘rtoqlik uchrashuvi o‘tkazish bo‘yicha kelishuvga erishilganini ma’lum qildi. Yana bir qiziq detal: Cabo Verde terma jamoasi formasining katta qismini ham mahalliy xitoylik tadbirkorlar ta’minlaydi. Santos buni qisqa va ravshan ifodaladi: “Ular bizning do‘stlarimiz, birodarlarimiz.”
Xitoy muxlislarining xavotiri
Cabo Verde qahramonliklari fonida Xitoy futbol hamjamiyati bu ehtimoliy uchrashuvni romantik diplomatik jest sifatida emas, sinov sifatida ko‘ra boshladi. Kichik orol davlati katta sahnada o‘zini ko‘rsatib bo‘ldi. Xitoy esa hali ham o‘z o‘yinini qay darajada barqarorlashtira olgani haqida savollar girdobida.
Shu bois ijtimoiy tarmoqlarda kayfiyat ikki xil: bir tomonda – futbol diplomatiyasi va do‘stona aloqalardan faxrlanayotganlar, ikkinchi tomonda – maydondagi real kuchlar nisbatidan xavotir olayotganlar. “Jahon chempionatida shunday o‘ynagan jamoaga qarshi biz tayyormizmi?” degan savol ko‘p takrorlanmoqda.
Reja bor, lekin kutish kerak
Shu hayajon to‘lqini kuchayib borayotgan bir vaqtda materik OAVlari muhim aniqlik kiritdi. Xitoy terma jamoasi yaqin oylar ichida Cabo Verde bilan maydonga tushmaydi. Sabab – Osiyo Kubogi oldidan tayyorgarlik rejasi allaqachon band, kalendar siqilgan.
Demak, Paulo Santos tilga olgan o‘rtoqlik o‘yini g‘oya sifatida mavjud, siyosiy darajada ham iliq qo‘llab-quvvatlangan, lekin aniq sana va joy hali stol ustida emas. Hozircha bu uchrashuv – futbol diplomatiyasining navbatdagi bo‘lagi sifatida, kelajakdagi bir belgi sifatida turibdi.
Savol esa o‘z kuchini yo‘qotgani yo‘q: Cabo Verde va Xitoy terma jamoalari nihoyat bir-biriga ro‘baro‘ kelgan kunda, ustunlik qaysi tomonga og‘adi?
