Chorak final oldidan nafas: turnir to‘xtadi, keskinlik ortmoqda
Turnirning ilk bosqichlaridagi shovqin-surondan so‘ng nihoyat bir zumlik sukunat. 8-iyul – musobaqaning birinchi rasmiy dam olish kuni. 48 jamoali ulkan maydondan endi atigi sakkiz nafari qoldi, MetLife Stadium’dagi finalga poyga esa endi boshlanayotgandek.
Bu tanaffus tasodifiy emas. Kalendar futbolchilarning tanasi va logistikani o‘ylab tuzilgan. Kengaytirilgan formatda yarim finalgacha yetib boradiganlar jami sakkizta o‘yin o‘tkazadi. Bunday yuklama ostida, AQSh, Kanada va Meksika bo‘ylab uzoq parvozlar, qit’a bo‘ylab yozgi issiq bilan qo‘shilganda, bir kunlik nafas olish – hashamat emas, majburiyat.
Murabbiylar shtabida bugun stadion shovqini o‘rnini muz vannalari, tibbiy tekshiruvlar va yopiq eshiklar ortidagi videonalizlar egallagan. Tanalar tiklanadi, taktika qayta chiziladi. Chunki bu sukunat juda qisqa.
Chorak final start oladi: eski hisoblar va yangi dramalar
Turnir 9-iyul, payshanba kuni yana portlab ketadi. Chorak final parda ochilishidayoq katta sahnaga chiqadi: France – Morocco.
Boston Stadium, Massachusets. 2022-yilgi yarim finalning qayta sahnalashtirilishi. Bu safar bosqich boshqa, lekin xotiralar hamon yangi. O‘sha paytdagi dramatik to‘qnashuvdan so‘ng ikki jamoa ham o‘z tarixiga yangi bob yozishga tayyor. Chorak finalning ilk zarbasi aynan shu yerda beriladi.
Keyingi yo‘llanma bahslari esa juma va shanba kunlariga yoyilgan. Final to‘rtlik tarkibi mana shu uch kunda shakllanadi.
Juma, 10-iyul – yagona, lekin og‘ir to‘qnashuv. Spain navbatdagi gigantga qarshi maydonga tushadi. Ular yaqindagina Cristiano Ronaldo boshchiligidagi Portugal’ni so‘nggi daqiqalardagi dramatik gol bilan turnirdan chiqarib yubordi. Bunday g‘alaba jamoaga ruh beradi, lekin bosimni ham oshiradi.
Ularning raqibi – qayta tug‘ilgandek bo‘lgan Belgium. AQSh hamkash mezbon sifatida bu bellashuvni hali ham unutgani yo‘q: 4:1 hisobidagi mag‘lubiyat, bahsli qizil kartochka, atrofida hanuz bahslar tinmayotgan epizod. Belgiyaliklar esa aynan o‘sha o‘yinda o‘zlarini haqiqiy da’vogar sifatida ko‘rsatdi.
Englandga issiq sinov, Tuchelga taktika uchun nafas
Dam olish kunini eng ko‘p qadrlayotganlardan biri – Thomas Tuchel boshqaruvidagi England. Ular chorak final yo‘llanmasini oson olgani yo‘q. Turnir hamkash mezbonlaridan biri bo‘lgan Mexico bilan mashaqqatli jang, o‘yin davomida o‘n kishi bo‘lib qolish, shunga qaramay bosimga dosh berish – bu g‘alaba jamoaning xarakterini ochib berdi.
Endi esa taktika qayta ko‘rib chiqiladi. O‘yinchilar tiklanadi. Chorak finalga olib boradigan yo‘l yanada tor, xato esa yanada qimmat.
England – Norway uchrashuvi 11-iyul, shanba kuni bo‘lib o‘tadi. Manzil – Miami Stadium, Florida. Bu yerda raqib faqat Norway emas. Namlik va issiq ham asosiy omillardan biriga aylanadi. Shahar iqlimi o‘yin tempini, almashinuvlarni, hatto murabbiy qarorlarini ham belgilashi mumkin.
England muxlislari uchun esa bu shanba kechasi – ideal vaqt. Mexiko City’dagi dramatik g‘alabadan keyin kayfiyat baland, ishonch ortgan. Savol bitta: bu impulsni Miami issig‘ida saqlab qolishadimi?
Messi yo‘li davom etadi, Shveytsariya tarix yozishga chiqadi
England o‘yinidan keyin sahna markaziga amaldagi chempionlar chiqadi. Lionel Messi, o‘zining ko‘p yillik raqibi Ronaldo’dan farqli o‘laroq, hali ham orzuni tirik ushlab turibdi. Argentina yaqindagina Egypt ustidan dramatik qaytish amalga oshirdi, mag‘lubiyat yoqasidan qaytib, yo‘lini chorak finalgacha cho‘zdi.
Endi ularning yo‘lini doimiy “soya favorit” sifatida tilga olinadigan Switzerland to‘sadi. Ular Colombia bilan keskin penaltilar seriyasida ustun kelib, 1954-yildan beri ilk bor chorak finalga chiqdi. Bunday tarixiy bosqichga chiqqan jamoa uchun yo‘qotadigan narsa kam, yutadigan narsa esa nihoyatda ko‘p.
Bir tomonda – tajribasi va yulduzlari bilan bosim ostida o‘ynashga o‘rgangan Argentina. Ikkinchi tomonda – yillar davomida kutgan imkoniyatini qo‘ldan boy bermaslikka urinayotgan Shveytsariya. Turnir dramasi aynan shunday juftliklarda tug‘iladi.
Rejissura: tanaffuslar ortidagi katta hisob-kitob
Chorak final hafta oxiridan so‘ng yana qisqa pauza. 12 va 13-iyul kunlari maydonlar bo‘sh, lekin bu dam emas – bu tayyorgarlik. 14 va 15-iyul kunlari yarim final sahnaga chiqadi. FIFA kalendardagi ushbu bo‘shliqni bejiz qoldirmagan: so‘nggi bosqichlardagi charchoq, sifatni pasaytiradigan omillar imkon qadar kamaytirilmoqda.
16 va 17-iyulda ham o‘yin bo‘lmaydi. Qolgan jamoalar uchun bu – so‘nggi marra oldidan eng uzun nafas. Taktik rejalar sinchkovlik bilan pishitiladi, standart vaziyatlar qayta-qayta takrorlanadi, jarohatlar imkon qadar bitkaziladi.
Keyin esa yakuniy marra chizig‘iga yaqinlashamiz. 18-iyul, shanba – uchinchi o‘rin uchun bahs. Yarim finalda yiqilgan, lekin turnirni medalsiz tark etishni istamaydigan ikki jamoa bronza uchun kurashadi.
19-iyul, yakshanba – East Rutherford. MetLife Stadium. Katta final. Bugun, 8-iyul kuni esa bu sahna ortidagi kun. Murabbiylar videolarni yana bir bor ko‘rib chiqadi, futbolchilar mushaklarini tiklaydi, tibbiyot xodimlari so‘nggi zarb bilan shug‘ullanadi.
Sukunat uzoq cho‘zilmaydi. Savol shunda: bu qisqa dam kimni kuchaytiradi, kimni esa ritmdan chiqarib yuboradi?
