Fulham: Silva davri tugadi, Arbeloa yangi yo‘ldosh
Guardian yozuvchilari bu mavsumda Fulham’ni 15-o‘ringa qo‘yishdi. O‘tgan mavsumdagi 11-o‘rin fonida bu biroz sovuq tashxisdek tuyuladi. Ayniqsa, Craven Cottage so‘nggi yillarda quyi zonaga emas, yuqoriga qarab yashaganini inobatga olsak.
Silva davri yopildi, savollar ko‘paydi
Besh yillik davr tugashi kutilmagan emasdi. Marco Silva daryo bo‘yidagi ishini muvaffaqiyatli yakunladi: Fulham yana barqaror Premyer-liga klubiga aylandi. Ammo u ambitsiyasini hech qachon yashirmadi. Yevropa musobaqalarini istadi, kuchliroq tarkibni talab qildi, klub egalaridan jiddiyroq sarmoya kutdi. U bunga erisholmadi.
Shunga qaramay, Silva qo‘l ostidagi jamoa tomosha uchun yoqimli edi. Ko‘pchilik tomonidan “keraksiz” deb topilgan futbolchilar qayta ochildi, o‘z qiymatini isbotladi. Fulham ko‘pincha yoqimli, ba’zan jizzaki raqib bo‘lib chiqdi, lekin asosan yuqoriga qarab yashadi. Yevropaga chiqa olmadi, ammo tushish kurashi ham ularning hududi emasdi.
Endi u yo‘q. U Benfica’ga ketdi. Uning o‘rnida esa butunlay boshqa tipdagi murabbiy paydo bo‘ldi.
Arbeloa va Madrid izlari
Álvaro Arbeloa – nomi zo‘r, murabbiy sifatida tajribasi kam. Biroq u Real Madrid bilan bog‘liq bo‘lishi yetarli bo‘ldi: Craven Cottage’da ispan aloqalari darhol jonlandi. Gonzalo García va César Palacios – Madrid tizimida u bilan ishlagan yoshlar – endi Londonning janubi-g‘arbida.
Tasodifmi? Yo‘q. Ularning uchalasi ham bir agentlik ostida. Shuning uchun Fulham atrofida boshqa Madrid iste’dodlari – Endrick va Thiago Pitarch nomlari ham aylanmoqda. Klublar o‘rtasidagi bu yo‘l to‘liq ochilsa, Temza bo‘yida kichik “Santiago Bernabéu” paydo bo‘lishi hech gap emas.
Bu esa butun falsafaning almashishi degani.
Silva ko‘proq “ko‘p ko‘rgan” futbolchilarga tayanardi. Endi esa ular ham ketmoqda. Raúl Jiménez va ayniqsa o‘tgan mavsumda karerasining eng yaxshi futbolini ko‘rsatgan Harry Wilson – endi yo‘q. Wilson ham murabbiyi kabi yaxshiroq taklif topdi, Leeds tomon yo‘l oldi.
Fulham endi yoshlarga sarmoya kiritmoqda. Ularni topib, sayqallab, keyin katta sahnaga chiqarish niyatida. Savol oddiy: ular Brentford, Brighton yoki Bournemouth kabi ma’lumotlarga suyanadigan, tizimli klubga aylanadimi? Yoki yana sirli, tushunib bo‘lmas Fulham bo‘lib qoladimi?
Bu allaqachon futbolidagi eng jumboqli klublardan biri edi. Endi yanada g‘alati bo‘lib bormoqda.
Katta stadion, katta zarar, katta xavotir
May oyida Fulham stadion tajribasi bo‘yicha futbol biznes mukofotlarida ikkinchi o‘rinni oldi. Riverside tribunasi hashamatli mehmondo‘stligi bilan butun mavsum ish berdi. Bu shunchaki chiroyli ko‘rinish emas. Bu – zarurat.
2024–25-mavsum moliyaviy hisobotlari yil yakunida £44,5 mln oldindan soliqdan oldingi zarar ko‘rsatdi. Bu raqam João Palhinha yozgi transferidan tushgan pullar bilan qisqargan holati. Shundan buyon esa bunday “shamolpuli” bo‘lgani yo‘q.
Khanlar oilasi – klub egasi – sarmoya kiritishda davom etmoqda. Umumiy kiritilgan mablag‘ qariyb £900 mln atrofida baholanadi. Biroq xodimlar maoshi tushumning 117 foiziga teng. Ana shu yerda Silva orzu qilgan transfer byudjeti nimaga yetib kelmagani yaqqol ko‘rinadi.
Egalar va muxlislar: narx, yaxta va norozilik
Craven Cottage’dagi eng qimmat mavsumiy chipta – Riverside’dagi paket – £3,084. Bu butun Premyer-ligadagi eng yuqori ko‘rsatkich. Shahid Khan va uning o‘g‘li Tony – vitse-prezident va sport operatsiyalari direktori – ashaddiy muxlislar orasida ommabop emas. Narxlarning o‘sishi, “turistlar uchun” qilingan qulayliklar, lekin oddiy abonentlar uchun og‘irlashgan sharoit – bularning bari kayfiyatni buzmoqda.
Shahid Khan’ning Kismet nomli yaxtasi 2025-yilda yilning eng yaxshi superyaxtasi deb tan olindi. Uning asosiy saloni Versal saroyidan ilhomlangan, haftasiga $3 mln dan ortiq narxga ijaraga beriladi. Hisobotlarda Khan’ning Fulham uchun sarflagan pullari aniq ko‘rinib turibdi, ammo tribuna bitta oddiy tilakni takrorlaydi: hamma ham dengizda hashamatli hayot kechirmaydi.
Yangi murabbiy: nomi katta, yo‘li yangi
Silva o‘yinchi sifatida katta iz qoldirmagan bo‘lsa, Arbeloa – boshqa dunyo. Jahon chempioni, Champions League g‘olibi, Real Madrid afsonalari safida o‘ynagan. Florentino Pérez unga ishonch bildirgan, hattoki 2025–26-mavsum o‘rtasida Xabi Alonso o‘rniga asosiy jamoaga taklif qilgan. Bu loyiha ishlamadi, ammo Arbeloa Madridda yoshlar murabbiyi sifatida yuqori baholangan.
Endi u ilk bor Madrid tashqarisida ishlamoqda. Janubi-g‘arbiy Londonda, Craven Cottage’da.
Khan kattasining “u yosh futbolchilarga imkon berishga ishonadi” degan gapi Fulham yo‘nalishidagi burilishni aniq ifodalaydi. Muhimi, u ham klub an’analariga mos keladi: ochiq, hujumkor futbolni yoqtiradi. Silva davridan to‘liq uzilish emas, lekin ohang boshqacha.
Gonzalo García: Bernabéu’dan Temzaga
Yozgi transferlar ichida eng katta yulduz – Gonzalo García. Uning nomi o‘tgan yozgi Club World Cup’da porladi: turnirning eng yaxshi to‘purari bo‘ldi. Madridda uni Raúl bilan solishtirishdi – Bernabéu uchun bu bejiz ishlatilmaydigan ta’rif.
Keyin Champions League’da Juventus va Borussia Dortmund darvozasini ishg‘ol qildi. Lekin Madrid yulduzlar tizimida Vinícius Júnior va Kylian Mbappé soyasida qolib ketdi.
Ispaniyada u haqidagi gap oddiy: u mehnatkash. To‘p yo‘q paytda ham ishlaydi. Bu Premyer-liga uchun zarur sifat. O‘tgan mavsumda Rodrigo Muniz jarohatlari sabab oldinda asosiy yukni “qariya askar” Raúl Jiménez ko‘tardi. Endi esa García – yosh, tetik va shov-shuv bilan kelmoqda. Shov-shuv esa bosim degani.
U bu yukni ko‘tara oladimi? Fulhamning hujumdagi savollari aynan shunda.
Statistika: eng qari jamoa, eng past bosim
O‘tgan mavsumda Fulham Premyer-ligadagi eng yoshi katta jamoa bo‘ldi. Bu ularning pressing intensivligi nega past bo‘lganiga javob berishi mumkin. Marco Silva jamoasi ligadagi eng kam “yuqori hududda to‘pni qaytarib olish” ko‘rsatkichiga ega edi – ya’ni maydonning oxirgi 40 metrida bosim qilib, to‘pni olib, yangi hujum boshlash epizodlari juda kam bo‘lgan.
Real Madrid ham pressing bo‘yicha mashhur emas, lekin bu ko‘rsatkichda Fulham’dan ancha ustun edi. Endi Arbeloa bu raqamlarni qanday o‘zgartiradi? U Madrid maktabini qay darajada ko‘chiradi, qay darajada ingliz futbolining tezligiga moslashadi – bu mavsumning eng qiziq tajribalaridan biri bo‘lishi mumkin.
Kusi-Asare: boshqa tipdagi hujumchi
Jonah Kusi-Asare o‘tgan yozda Bayern Munich’dan olib kelingan edi. Yana bir “superklub akademiyasi”dan foydalanish. Bayern uning shartnomasiga qayta sotib olish bandini kiritdi. Bu ham iqtidor darajasini ko‘rsatadi.
U AIK’dan kelgan, Shvetsiya U-21 terma jamoasida o‘ynaydi, ko‘pincha Alexander Isak bilan taqqoslanadi. O‘tgan mavsumda Premyer-ligada yetti marta zaxiradan tushdi, gol ura olmadi, lekin dastlabki ijaradan so‘ng transfer butunlay yakunlandi.
Bo‘yi 6 fut 5 dyuym. Bu García’dan butunlay boshqa profil. Havoda kuchli, jarima maydoni ichida xavfli bo‘lishi mumkin. O‘tgan mavsumda u-21 jamoasida, hozir Newport’ni boshqarayotgan Hayden Mullins qo‘l ostida, 18 yoshida 6 o‘yinda 5 gol urdi. Fulham uchun u – rejadagi keyingi katta qadam bo‘lishi mumkin.
Jahon chempionati: tajriba va obro‘
García Ispaniya uchun Jahon chempionati oldidan Iroq bilan o‘rtoqlik uchrashuvida debyut qildi, lekin yakunda chempion bo‘lgan tarkibga kira olmadi. Shunga qaramay, bu darajadagi eshikni allaqachon taqillatib bo‘ldi.
Antonee Robinson AQSh bilan turnirda zo‘r o‘yin ko‘rsatdi. Qo‘shma Shtatlar mezbon bo‘lishiga qaramay, 1/8 finalda Belgiyaga yutqazdi. O‘sha Belgiyada Timothy Castagne ham bor edi.
Luc de Fougerolles hali Fulham uchun Premyer-ligada maydonga tushmagan, lekin Kanadaning pley-off bosqichiga chiqishida yosh markaziy himoyachi sifatida o‘zini ko‘rsatdi. Yana bir yulduz – Sander Berge. Norvegiya bilan chorak finalgacha yetib bordi va turnirni yuqori saviyada o‘tkazdi.
Fulham uchun bu – nafaqat obro‘, balki bozor qiymati oshayotgan futbolchilar, murabbiy uchun esa taktik variantlar ko‘payishi degani.
Fulham hozir keskin burilish yoqasida turibdi. Bir tomonda Silva davridagi barqaror, ammo chegaralangan ambitsiyalar. Ikkinchi tomonda – Arbeloa boshchiligidagi tajriba, Madrid bilan bog‘langan yoshlar loyihasi, yuqori narxlar, yuqori xavf va yuqori potentsial.
Bu mavsumda Craven Cottage tomoshabinlari yana yuqoriga qaraydimi? Yoki bu safar chindan ham pastga qarashga majbur bo‘ladimi?
