Geoff Hurst va Kobbie Mainoo: Angliya kutilmagan qahramonlarni kutyaptimi?

Oltmish yil avvalgi yoz. Wembley. Bir mamlakat futbol bilan nafas olayotgan, dunyo esa Angliyaga qarab turgan pallalar. Aynan o‘sha yerda Geoff Hurst o‘z nomini abadiylikka o‘yib yozdi – G‘arbiy Germaniyaga qarshi finalda tarixiy xet-trik, qo‘lga kiritilgan yagona jahon chempionligi va “bu endi tugadi” degan ibora bilan yopilgan davr.

Hurst turnirni hatto asosiy hujumchi sifatida ham boshlagamandi. Oldida Jimmy Greaves turardi – otashin, gollar yomg‘irini yog‘diradigan forvard, o‘sha paytdagi eng katta yulduz. Reja oddiy edi: Greaves yetakchilik qiladi, qolganlar uning atrofida ishlaydi. Ammo futbol rejalarga kulib qarashni yaxshi ko‘radi. Jarohat Greavesni chetga surdi, Hurstga esa eshik ochildi.

U bu imkoniyatni shunchaki ishlatmadi, yulib oldi. Maydonga otilib chiqqan muxlislar, chiziqni kesib o‘tgan to‘p, tarixiy bahs – hammasi Hurst atrofida aylangan o‘sha kun bugun ham Angliya futbolining eng yorqin ramzlaridan biri bo‘lib qolmoqda. West Ham afsonasi hanuzgacha butun avlodlar uchun o‘lchov: Angliya terma jamoasi hali ham u va Sir Alf Ramsey boshchiligidagi o‘sha tarkib yo‘lidan yura olmayapti.

Shu fon, shu xotiralar bugungi bahs-munozaralarga ham ohang beradi. Ayniqsa, Kobbie Mainoo atrofidagi savollarga.

Sobiq “uch sher”lar yulduzi Michael Owen – hozir Casino.org uchun Britaniyada elchi sifatida faoliyat yuritayotgan mutaxassis – GOAL bilan suhbatda aynan shuni eslatadi. U Angliya o‘rtachisi haqida gapirar ekan, xotira darhol 1966 yilga qaytadi.

Owen ochiq aytadi: u Mainoo uchun biroz achinadi. Sababi, Angliya ba’zi uchrashuvlarda aynan markazda nazorat, ritm, xotirjamlik yetishmayotgan paytda, uningcha, bu yigit Jahon chempionatida rol o‘ynash salohiyatiga ega. Futbol esa, deydi u, kutilmagan qahramonlarni sevadi.

Owen o‘z avlodining hikoyasini emas, otasining avlodini eslaydi. U Jimmy Greavesni tilga olarkan, ohang o‘zgaradi. Uning otasi uchun Greaves – “non o‘ralgandan keyingi eng zo‘r narsa” bo‘lgan, har qanday eng yaxshi Angliya XI haqida gap ketganda birinchi bo‘lib tilga olinadigan ism. “U aqldan ozgudek darajada yaxshi edi”, deydi Owen. Shunday futbolchini jarohat olib tashlaydi, o‘rniga Hurst kirib keladi – va butun tarix burilib ketadi.

Owenning fikri aniq: bugun ham shunga o‘xshash ssenariy qaytarilishi mumkin. Kutilmagan burilish, e’tibordan chetda qolayotgan futbolchi, birdan sahnaga chiqib, turnir taqdirini o‘zgartirishi. Bu safar bu rolni Mainoo bajarishi ehtimoli bor. Shuning uchun ham, deydi u, hech kim o‘zini o‘chirmasligi, ruhiy tomondan chetga chiqib ketmasligi kerak.

U Angliyaning hozirgacha bo‘lgan yo‘lini ham keskin baholaydi. Agar terma jamoa bu bosqichga yetmasdan turnirni tark etganida, mamlakat bo‘ylab ulkan inqiroz, terma jamoa bo‘yicha chuqur tahlil, so‘roq va savollar bo‘lardi. Chunki Owenningcha, Angliya hozirgi darajada raqobatchilaridan bir-ikki pog‘ona ustun bo‘lishi kerak. “Hech kim bizning ligamizda bo‘lmasligi kerak edi”, degan fikrini yashirmaydi u.

U ayrim o‘yinlar atrofidagi kayfiyatni ham yoqtirmaydi. Masalan, Meksikaga qarshi bahsni mamlakat deyarli tarixdagi eng qiyin sinov sifatida ko‘rsatib qo‘ydi, deydi u. Ammo Owen buni shishirilgan baho deb biladi. U Norvegiya misolini keltiradi: neytral maydon, deylik ertaga Ispaniyada Norvegiya bilan o‘ynalsa, hamma Angliyadan 2:0 yoki 3:0 hisobidagi g‘alabani kutardi. Demak, uning nazarida, hozirgacha uchragan raqiblarning barchasini Angliya yengishi shart bo‘lgan.

Endi esa sahnaga boshqa nom chiqmoqda – Argentina. Mana shu o‘yin, deydi Owen, haqiqiy sinov. Bu endi shunchaki navbatdagi bosqich emas, “tanga tashlangandagi” teng ehtimollikdagi to‘qnashuv. Angliya uchun birinchi marotaba haqiqiy bosim, haqiqiy sifat, haqiqiy qarshilik. Shu paytgacha ko‘rilgan natijalar esa, uning fikricha, faqat kutilgan narsalar edi.

Shu fon ostida Mainoo nomi yana qaytadi. Agar Angliya bu turnirni yutmoqchi bo‘lsa, Owen ishonadi: yo‘l davomida son-sanoqsiz burilishlar, kutilmagan voqealar bo‘ladi. Bugun hech kim og‘ziga olmayotgan futbolchilar ertaga qahramonga aylanishi mumkin. O‘yinlar ichida o‘yinlar, hikoyalar ichida hikoyalar paydo bo‘ladi.

Savol esa oddiy, lekin o‘tkir: bu safar sahnaga chiqadigan navbatdagi Geoff Hurst kim bo‘ladi – va bu nom yoniga Kobbie Mainoo yozilish vaqti kelmadimikan?