Jürgen Klopp va Marc Kosicke: DFBdagi yangi hamkorlik
Jürgen Klopp Germaniya terma jamoasida rasman ish boshlashi bilan birga, yonida deyarli hech qachon sahnaga chiqmaydigan, ammo qarorlar kulisida doim turgan ismni ham olib keldi. Bu – Marc Kosicke. Endi u DFBda “strategy, development and innovation bo‘yicha assistent murabbiy” sifatida Kloppning eng yaqin hamkori bo‘ladi.
Bu lavozim oddiy texnik yordamchi emas. Klopp buni ochiq aytdi: “Faqat bosh murabbiyning kelishi yetarli emas. Juda ko‘p narsani o‘zgartirishimiz kerak. Har bir toshni ag‘darib chiqmoqchimiz”. Shu “har bir tosh”ni ag‘darishda, Kloppga ikki o‘n yillikdan beri yonma-yon ishlayotgan Kosicke hamrohlik qiladi.
Paket sifatida kelgan tandem
Kosicke bu yangi rolni qabul qilish uchun o‘z biznes hayotini deyarli tubdan o‘zgartirdi. U Projekt Five kompaniyasidagi boshqaruvchi direktorlik lavozimidan ketdi, boshqa murabbiylar bilan bo‘lgan konsalting ishlarini to‘xtatdi. Endi u butunlay Klopp loyihasiga bog‘langan.
DFB prezidenti Bernd Neuendorf buni shunday izohladi: Marcning Klopp uchun naqadar muhim ekanini ular tezda anglagan. Ularning fikricha, Klopp va Kosicke “paket” – birini boshqasiz olishning imkoni yo‘q. Savol faqat bitta bo‘lgan: Kosicke aynan qaysi rolda ishlaydi?
Klopp uni “assistent murabbiy” deb ta’riflagan bo‘lsa-da, bu maydon chetidagi taktik ko‘rsatmalar haqida emas. Neuendorfning tushuntirishicha, Kosicke DFB shtabida, ammo DFB shtatida bo‘lmagan, to‘liq kirish huquqiga ega, ichki va tashqi aloqalarni muvofiqlashtiruvchi figura bo‘ladi. U “assotsiatsiya ichidagi muhim interfeys”: kommunikatsiya, homiylar, marketing – futbol maydonidan tashqaridagi, lekin murabbiylar shtabiga bevosita ta’sir qiladigan barcha masalalar uning stoliga keladi.
Kosicke avval ham murabbiylar olamida “maslahatchi” kasbining deyarli ixtirochisi sifatida ko‘rilgan. U Julian Nagelsmann bilan ham 2021 yilgacha ishlagan. Endi esa u butun Germaniya futbol tizimini qayta sozlashga qaratilgan eng yirik loyihalardan birining markazida turibdi.
Bremenlik, Werder muxlisi – lekin Bayern tarixida iz qoldirgan odam
Kosickening yo‘li faqat murabbiylar bilan ishlash bilan cheklanmagan. Bremenlik, ochiqchasiga Werder muxlisi bo‘lgan bu inson Bayern Munich tarixidagi eng kuchli identitet shiorlaridan birini ham rasmiylashtirgan.
“Mia san mia” – o‘n yilliklarga cho‘zilgan klub mentaliteti, lekin uni rasmiy shiorga aylantirgan ham aynan Kosicke bo‘ldi. Bu jarayonning hikoyasi futbol marketingi tarixidagi eng qiziq epizodlardan biri.
U 2023 yilda SPOX va GOAL bilan bo‘lgan suhbatida bu voqeani batafsil eslab bergan. Suhbat “Mia san mia” tarixi haqidagi katta multimedia loyihasining bir qismi bo‘lib, Germaniya sport jurnalistlari uyushmasining 2023 yilgi “Großer Online-Preis” mukofotini qo‘lga kiritgan.
Savol juda sodda bo‘lgan: Werder muxlisi, Borussia Dortmundning sobiq muvaffaqiyatli murabbiyi Kloppning maslahatchisi bo‘lgan Kosicke qanday qilib Bayernning rasmiy shiorini shakllantirgan?
Barchasi tasodifiy parvozdan boshlangan
2008 yil. Kosicke o‘sha paytdagi biznes hamkori Oliver Bierhoff bilan birga Shveytsariyaga, FIFA tadbiriga uchayotgandi. Tasodif shuki, o‘sha samolyotda Uli Hoeneß ham bor edi. Samolyot ichidagi oddiy suhbat keyinchalik butun klub identitetini belgilab beradigan loyihaga aylanadi.
Hoeneß o‘z futbolchilaridan norozi edi. Ularning hech biri Bayern nimani anglatishini, klub nimalarga tayanishini bilmasligidan shikoyat qilardi. Kosicke undan to‘g‘ridan-to‘g‘ri so‘radi: “Bayern Munich nimani anglatadi?” Hoeneß aniq, lo‘nda javob bera olmadi.
Shu yerda Kosicke o‘z tajribasini ishga soldi. U Nike va Adidasda uzoq yillar ishlaganini, bu kompaniyalarda “korporativ bibliya”lar borligini aytdi: har bir xodim kompaniyaning asosiy qadriyatlari va xabarlarini tushunib kiradi. Hoeneß darhol savol berdi – Bayern uchun ham shunday narsa ishlab chiqa oladimi?
Kosicke “100 foiz bexabar, lekin juda katta o‘ziga ishonch bilan” rozi bo‘lganini keyinchalik hazil aralash eslaydi. Hoeneß esa aniq shart qo‘yadi: unga faqat Kosicke kerak, “kostyum kiygan konsalting guruhlari” emas.
Korxona bibliyasi va noto‘g‘ri yozilgan shior
Shu tariqa, klub ichida g‘oyat rang-barang ishchi guruh tuzildi: fan-shop xodimlari, marketing bo‘limi, kiyim-kechak mas’uli, yoshlar bo‘limi koordinatori, media bo‘limidan Stefan Mennerich, bosh skaut Wolfgang Dremmler. To‘rt hafta davomida ular birgalikda Bayern qadriyatlarini yozib chiqdi.
“Mia san mia” esa Kosicke uchun allaqachon tayyor edi. U Hoeneß bilan samolyotdagi ilk suhbatdayoq shu shiorni o‘ylaganini aytadi. Faqat o‘sha payt aytmaydi – “hamma o‘q-dorimni birdan sarflab qo‘ymaslik” uchun. Ishchi guruh bilan birga u faqat shu shiorni to‘ldiradigan qadriyatlarni ishlab chiqdi.
Oxir-oqibat 16 ta “buyruq”ga kelishildi. Masalan: “Biz bir oilamiz va bir-birimizni qo‘llab-quvvatlaymiz”. Yoki: “Biz bir-birimiz haqida omma oldida gapirmaymiz”. Qog‘ozda bu qadriyatlar oddiy ko‘rinishi mumkin, lekin klub ichida bu aniq yo‘l-yo‘riq bo‘lib xizmat qilishi kerak edi.
Ta’qdimot kuni kelganda, Kosicke ijodkorona yo‘l tanladi. U “bibliya”ning bir nechta prototipini haqiqiy lederhosen charmiga o‘xshash muqovada tayyorladi. Rahbariyat oldida sarlavha ochilganda hamma hayratda qoldi.
Hoeneßning ilk reaksiyasi ham esda qolarli bo‘ldi: “Ajoyib shior, lekin bu MIR – kosmik stansiya”. Sabab oddiy: muqovada “Mia san mia” emas, “Mir san mir” deb yozilgandi. Bremenlik bo‘lgani uchun Kosicke bayercha lahjani yuz foiz to‘g‘ri ushlay olmagan. O‘zgartirish kerak bo‘lgan yagona narsa shu bo‘ldi.
Huquqlardan voz kechgan maslahatchi
Kosicke buning bilan to‘xtab qolmadi. “Bibliya”dan tashqari, klub ichida bu qadriyatlarni qanday joriy etish bo‘yicha aniq “roadmap” – yo‘l xaritasini ham ishlab chiqdi. Shundan so‘ng uning vazifasi yakunlandi.
Hisob-fakturani yuborayotganda u yana bir muhim qaror qabul qildi: shior bo‘yicha o‘z huquqlaridan voz kechdi. Bayernni tinchlantirish uchun, u shunday deganini eslaydi: Bremenlik va Klopp maslahatchisi sifatida, o‘zini “Mia san mia ixtirochisi” sifatida ko‘rsatmaslikka va’da bergan.
Reja shunday edi: klubga kelgan har bir yangi inson – ofis xodimidan tortib, Fürstenfeldbruckdan chiqqan yosh futbolchigacha yoki Sadio Mané darajasidagi yulduzgacha – qo‘liga shu “bibliya”ni olishi kerak. “Mana biz kimligimiz, mana biz yashaydigan qadriyatlar” degan aniq xabar bilan.
“Mia san mia” atamasi Bayern atrofida allaqachon yillar davomida yashab kelgan bo‘lishi mumkin. Ammo uni tizimlashtirib, rasmiy shiorga aylantirgan, klubning ichki DNKsiga yozib qo‘ygan inson – Werder muxlisi, Bremenlik, hozir esa Germaniya terma jamoasida Kloppning “soya odam”i bo‘lib turgan Marc Kosicke.
Endi esa savol bitta: u Bayern identitetini birlashtirgani kabi, butun Germaniya futbolining tarqoq bo‘lib qolgan o‘zini anglashini ham bir yo‘nalishga to‘play oladimi?
