Lionel Messi: Angliya himoyachilariga qarshi yarim finaldagi strategiya
Angliya himoyachilari Lionel Messi bilan yarim finalda to‘qnash kelganda, ularni nafaqat “hamma zamonlarning eng zo‘ri” degan maqom, balki futbol tarixida deyarli takrorlanmaydigan o‘yin uslubi kutib turadi.
Yurmaydi, sudralmaydi — kuzatadi
39 yoshli Messi ko‘p yillardan beri o‘ziga xos “yurish rejimi” bilan tanilgan. U katta qismini sekin o‘tkazadi, maydon bo‘ylab xotirjam aylanadi, raqibni kuzatadi, tanaffuslarday ham energiyasini tejaydi. Keyin birdan portlaydi.
Shu bois uni himoya qilish juda mushkul. To‘p undan uzoqda bo‘lsa, u go‘yoki xavfsiz hududlarda kezib yuradi, himoyachilar uni ko‘zdan qochiradi. Lekin imkoniyat paydo bo‘ldi deguncha, u o‘sha “xavfsiz” cho‘ntaklardan chiqib keladi va o‘yinni bir lahzada o‘zgartirib yuboradi.
Bu uslub raqamlarda ham yaqqol ko‘rinadi. Joriy jahon chempionatida kamida besh metr to‘p olib yurish bilan yakunlangan harakatlarda zarba va hal qiluvchi paslar yig‘indisi bo‘yicha hech kim Messiga tenglasha olmadi. U shunday 22 epizodni amalga oshirdi — bu esa qachon tezlashish, qachon “uxlagan” ko‘rinishda qolish kerakligini mukammal bilishini ko‘rsatadi.
Statistika ortidagi sir
Shveysariyaga qarshi chorak finalda u na gol urdi, na ochiq o‘yindan golli pas berdi. Shunga qaramay, FIFA taqdim etgan yugurish ko‘rsatkichlari Argentina sardorining boshqa elita hujumchilardan qanchalik farq qilishini ochib beradi.
FIFA ma’lumotlariga ko‘ra, Messi o‘sha uchrashuvda 0–7 km/soat tezlik oralig‘ida 6 655 metr masofa bosib o‘tgan. Bu ikkala jamoa futbolchilari orasida eng yuqori ko‘rsatkich. Ya’ni u umumiy masofasining 64,8 foizini eng past tezlikda bosib o‘tgan.
Bu raqam Harry Kane (40,5 foiz), Lamine Yamal (45,4), Kylian Mbappé (52,6) va Erling Haaland (55,7) ko‘rsatkichlaridan ancha yuqori. Raqiblari ko‘proq o‘rta tezlikda — 7 dan 20 km/soatgacha bo‘lgan zonada harakat qilishgan.
Qizig‘i shundaki, 20 km/soatdan yuqori tezlik — FIFA tasnifiga ko‘ra sprint — bo‘yicha foiz nisbatida Messi bilan bu yulduzlar o‘rtasida katta farq yo‘q. Yoshroq hujumchilar qatorida sprint ulushi deyarli bir xil ko‘rinadi.
Albatta, umumiy sprintlar sonida ularning aksariyati Messidan ustun. Lekin farq hamisha ham ulkan emas. Chorak finalda u 90 daqiqaga nisbatan 85 ta sprint amalga oshirdi. Bu Haaland (74) dan ko‘p, Mbappé (97) dan esa uncha uzoq emas.
Hali ham tez, hali ham xavfli
Eng yuqori tezlik masalasida ham u “veteran”ga o‘xshamaydi. Sofascore ma’lumotlariga ko‘ra, Messining bu mundialdagi eng yuqori tezligi 30,9 km/soatni tashkil etgan. Bu Argentina safida o‘ynayotgan Lautaro Martínez (30,5) va Alexis Mac Allister (30,2) ko‘rsatkichlaridan yuqori — ularning har ikkisi undan o‘n yildan ortiq yosh.
Bu tezlik Harry Kane (31,4) va Jude Bellingham (31,1) eng yaxshi yugurishlaridan ham uncha orqada emas. Demak, Messi eng ko‘p vaqtni eng past tezlikda o‘tkazsa-da, zarur pallada hamon yuqori tezlikka chiqishga qodir.
Angliya uchun muammo aynan shunda. Unga qarshi o‘ynash — doimiy ravishda orqaga qaytish, “yurib yurgan” raqam o‘ninchi ortida bo‘shliq qoldirmaslik, lekin shu bilan birga boshqa yulduzlar uchun ham joy ochib bermaslik demakdir.
Messi sekin yurganday tuyuladi. Lekin Angliya himoyachilari yaxshi biladi: u sekin yurayotganda ham, aslida o‘yinni boshqarayotgan bo‘ladi. Yarim finalda savol bitta: u yana bir bor o‘sha sekin yurishdan chaqmoqdek zarbaga o‘ta oladimi?
