Mohamed Ouahbi: Fransiya bilan to‘qnashuvdagi muvaffaqiyat sirlari
Mohamed Ouahbi talabalik paytida bir gapni hech unutmaydi. Jismoniy tarbiya o‘qituvchisi bo‘lishni orzu qilgan yigitga professori sovuqqon ohangda shunday degan: sen dars berishga, tushuntirishga, odamlar bilan ishlashga yarog‘li emassan.
Bugun esa o‘sha hukm qanchalik xato bo‘lganini butun dunyo ko‘rib turibdi.
49 yoshli, Belgiyada tug‘ilgan murabbiy Marokashni Jahon chempionati chorak finaliga olib chiqdi. Nafaqat natija bilan, balki ko‘zni quvontiradigan, dadil, hujumkor futbol bilan. Turnirda hanuz mag‘lub bo‘lmagan jamoa endi Foxborough, Massachusettsda ikki karra jahon chempioni Fransiya bilan to‘qnash keladi.
Bu — o‘sha “dars bera olmaydi” degan yigitning hayotdagi eng katta darsi.
O‘yinchi sifatida bo‘lmagan narsa, murabbiy sifatida keldi
Ouahbi futbolchi bo‘lib katta sahnani zabt eta olmadi. Ammo maydonda uddalay olmaganini u texnik zonada ortig‘i bilan bajaryapti. Uning butun murabbiylik yo‘li deyarli to‘liq yoshlar futboli bilan bog‘liq.
U Marokash bosh murabbiyi etib tayinlanishidan atigi uch oy oldin, katta futbolchilar bilan deyarli ishlamagan edi. Faqat bir mavsum davomida Belgiyaning tarixiy klubi Anderlechtda assistent bo‘lib ishlagani bor, xolos.
Asosiy mehnati – o‘smirlar. Anderlechtda 17 yil. O‘sha yerda bugungi Belgiya yulduzlari Youri Tielemans va Jeremy Doku uning qo‘lidan o‘tgan. Kunma-kun, yilma-yil terilgan tajriba o‘tgan yili yorqin natija berdi: u Marokashni 20 yoshgacha bo‘lganlar o‘rtasida jahon chempioni qildi. Yarim finalda Fransiya penaltilarda yengildi, finalda esa Argentina mag‘lub bo‘ldi.
Endi esa u shu yo‘lni katta sahnaga ko‘chirayapti.
Fransiya, Mbappe va yangi sinov
Endi raqib boshqa: Kylian Mbappe boshchiligidagi, yosh va portlovchi Fransiya. Turnirning eng hayajonli jamoalaridan biri. Bu safar bosim ham, e’tibor ham, xavf ham boshqacha.
Shunga qaramay, Ouahbiga ishonch ortib boryapti. Faqat muxlislar emas, sobiq futbolchilar ham bunga qo‘shilmoqda.
Sobiq Marokash terma jamoasi yarim himoyachisi Abdelaziz Bennij bu tayinlovni dastlab “katta tavakkal” deb ataganlardan edi. Endi esa u ochiq tan oladi: yulduzlarga to‘la jamoani boshqarish bo‘yicha shubhalar bor edi, ammo o‘rtoqlik uchrashuvlariyoq umid bergan. U kelgan payt hammaning yuragi bezovta edi, lekin u bu bosimni yenga oldi.
G‘alaba emas, ishonch ham yutib berildi.
Bouaddi, Saibari va uslubdagi burilish
Ouahbining yoshlar bilan ishlash tajribasi endi katta sahnada alohida ahamiyat kasb etmoqda. 18 yoshli mo‘jizakor yarim himoyachi Ayyoub Bouaddi – bunga eng yorqin misol. U yaqinda Fransiya U-21 terma jamoasidan voz kechib, Marokashni tanladi. Bunday iste’dod bilan ishlash, uni to‘g‘ri muhitga qo‘yish – yoshlar futbolini ichidan biladigan murabbiy uchun tabiiy ish.
Yana bir o‘zgarish – uslubda. Walid Regragui ostida Marokash qat’iy, sovuqqon, qarshi hujumga tayangan jamoa edi. Bu yondashuv ulkan natija berdi: 2022 yilgi Jahon chempionatida yarim finalgacha chiqish, Fransiyaga qarshi mag‘lubiyat, so‘ng bahsli Afrika Kubogi finalini yutish. Ammo vaqt o‘tgan sayin bu futbol tobora ko‘proq tanqid qilina boshladi. Natija bor, lekin tomoshabin ruhini unchalik junbushga keltirmaydigan o‘yin.
Ouahbi esa shu nuqtani o‘zgartirdi. U xavfni ham, tashabbusni ham qabul qildi.
Yangi Bayern Munich futbolchisi Ismael Saibari yetakchilik qilgan hujumkorroq, dadilroq jamoa Braziliya bilan 1:1 hisobidagi durangda o‘zini ko‘rsatdi. Guruh bosqichidagi o‘sha o‘yin, keyin esa Niderlandiyaga qarshi 1/16 final – penaltilarda g‘alaba. Ikki futbol gigantiga qarshi Marokash nafaqat chidab berdi, balki o‘z uslubini o‘tkazdi.
Marokash futbol afsonasi Aziz Bouderbala bu o‘zgarishni aniq so‘zlar bilan ta’rifladi: Ouahbi ikki yirik futbol maktabiga o‘z uslubini singdirdi, ayniqsa Niderlandiyaga qarshi. U o‘yinni boshqarishni uddaladi, hujumda tasavvurga boy rejani tanladi, lekin mudofaadagi mustahkamlikni yo‘qotmadi.
U avvalgisining yo‘lini davom ettirish bilan cheklanib qolmadi. U ustiga qo‘shdi.
“Al Pacino”dan trikosigacha
Ouahbining yutug‘ini faqat futbol ahli emas, uyidagilar ham his qilayapti.
Uch farzandning otasi bo‘lgan murabbiy otasi haqida gapirganda jilmayib yuboradi. Brüsseldagi mahallasida uning dadasini “Al Pacino” deb chaqirishadi – doim kostyum-shim, galstukda yuradigan, didli odam. Lekin hozir vaziyat o‘zgargan: o‘g‘li bergan sport kiyimlarini kiyib yuradigan bo‘libdi. Kostyumlar sekin-asta shkafda qolib ketayapti.
Bu kichik detal murabbiyning yo‘lini aniq ko‘rsatadi: u nafaqat mamlakatni, balki o‘z uyini ham o‘zgartiryapti.
“Men” emas, “biz”
Shu bilan birga, Ouahbi o‘zini sahnaning markaziga qo‘yishni yoqtirmaydi. U o‘zini emas, jamoani oldinga suradi. U o‘z fikrini doim bir xil tamoyil bilan tushuntiradi: “Men” degan so‘zni imkon qadar ishlatmaydi.
U o‘z intervyularida “men” o‘rniga “biz” yoki “birga” degan ma’nodagi ifodalarni tanlaydi. Chunki birinchi shaxsda gapirish bilanoq, u o‘zini jamoasidan ajratib qo‘yishini yaxshi biladi. Uningcha, bu – muvaffaqiyatni yemiradigan eng tezkor yo‘l.
Uning qat’iy ishonchi bor: futbol – shtab ishi. Yolg‘iz qahramon bu o‘yinda uzoqqa bora olmaydi. Kimki hammasini o‘zi hal qilaman, deb o‘ylasa, balki bir muddat yutishi mumkin, lekin na uzoq davom etadi, na to‘g‘ri yo‘l bo‘ladi.
Endi esa o‘sha “biz” Fransiyaga qarshi maydonga chiqadi. Savol bitta: professor bir paytlar rad etgan bu yigit endi Mbappe va uning jamoadoshlariga ham o‘z darsini o‘qiy oladimi?
