Shelbourne va Healy: Futbol hikoyasi Belfastdan Dublinga
Shelbourne yangi bosh murabbiy izlayotgan bir paytda, e’tibor yana bir bor Belfastga, aniqrog‘i Linfield bosh murabbiyi David Healyga qaytdi. Taqdir hazilini qarangki, gap Shelsning Yevropadagi navbatdagi raqibi bo‘lishi mumkin bo‘lgan jamoalardan biri — Nõmme Kalju yoki aynan Healy boshchiligidagi Linfield haqida ketmoqda.
Estoniyadagi birinchi o‘yin allaqachon kartalarni biroz ochib qo‘ydi. Nõmme Kalju kecha kechqurun uyida 1:0 hisobida g‘alaba qozondi va shu ustunlikni Belfastga olib kelmoqda. Linfield esa o‘tgan mavsum Shels bilan ikki bor to‘qnash kelgan, ikkala bahsda ham mag‘lub bo‘lgan va irland klubi o‘z tarixida ilk bor Yevropa musobaqasining liga bosqichiga qadar yetib borgan edi. O‘sha kechalar Healy uchun ham, Shelbourne uchun ham iz qoldirgan ko‘rinadi.
Healy: o‘n yillik hukmronlik va ochiq eshik shartnomasi
David Healy Linfield boshqaruvini 2015-yil oktyabrida qo‘lga olganidan beri, Shimoliy Irlandiya futbolida barqaror kuch sifatida shakllandi. Uning qo‘l ostida klub olti marta liga chempionligini, ikki marta Irish Cup, to‘rt marta League Cupni qo‘lga kiritdi. O‘n yillikka yaqin hukmronlik — bu tasodif emas.
Bunday natijalar murabbiyni bozorda qadrlanadigan figuraga aylantirishi tabiiy. Oldin Leeds United, Sunderland va Rangers safida hujum chizig‘ida o‘ynagan, Euro 2008 saralashida Angliya va Ispaniyaga qarshi g‘alaba gollarini urgan forvard sifatida u allaqachon nom qozongan edi. Endi esa murabbiylik karerasidagi har bir qadam diqqat bilan kuzatilmoqda.
U 2024-yilda Scottish Championship vakili Raith Rovers bilan deyarli kelishuvga yaqin kelgan, ammo so‘nggi pallada o‘z nomzodini qaytarib olgan. O‘tgan yili esa Dundee uni bo‘shagan lavozim uchun ko‘rib chiqdi. Har ikki holatda ham Linfield o‘z murabbiyini ushlab qolishga muvaffaq bo‘ldi va shartnomani 2028-yilgacha uzaytirdi.
Ammo bu shartnoma bir eshikni berkitsa, boshqasini ochib qo‘ygan. Ma’lum bo‘lishicha, undagi bandlardan biri 46 yoshli murabbiyga boshqa klublar bilan takliflar bo‘yicha suhbatlashish imkonini beradi. Aynan shu nuqtada Shelbourne sahnaga chiqadi.
Shels izlayapti, ammo hali taklif yo‘q
Dublindagi klub Healy bilan aloqaga chiqqani haqida tushunchalar bor, ammo hozircha aniq taklif yo‘q. Shelbourne rahbariyati bir nechta nomzodni ko‘rib chiqmoqda, lekin Yevropa safaridan oldin yangi bosh murabbiy tayinlash ehtimoli juda katta.
O’Brien iste’foga chiqarilgach, U20 jamoa murabbiyi Lorcan Fitzgerald vaqtincha boshqaruvni o‘z qo‘liga oldi. U qisqa muddatda ham jamoani butkul to‘xtab qolishdan asradi: Sligo Roversga qarshi durang, Dundalk ustidan esa g‘alaba. Jamoa ichida muvozanat saqlanib turibdi, lekin vaqtinchalik yechim uzoq davom eta olmaydi.
Conference League birinchi bosqichidan Irlandiya klublari umumiy tarzda bye olgani sabab Shels bu hafta oxirida liga o‘yini o‘tkazmaydi. Bu ularga nafas rostlash, ammo ayni paytda qaror qabul qilish uchun ham imkon beradi. Kun tartibida esa FAI Cup doirasidagi safar — juma kuni Kerryga yo‘l. Shundan keyin Yevropa sahnasidagi “salib yurishi” boshlanadi.
Savol ochiq: bu yurishni kim boshqaradi?
Healy va ligalar o‘rtasidagi “bo‘shliq”
Healy o‘tgan yil Shelbourne bilan o‘yinlar atrofida League of Ireland nufuzi haqida juda iliq fikr bildirgan edi. Uning nazarida, butunlay to‘liq-professionalga aylangan Premier Division Irlandiya futbolini boshqa darajaga olib chiqmoqda.
Shimoliy Irlandiya ligasidagi vaziyatni u ancha keskinroq chizgan.
“Ligalar o‘rtasidagi farq katta,” degandi u o‘shanda. “Qanchalik katta ekanini aniq aytolmayman, lekin Shamrock Roversning o‘tgan yilgi Yevropadagi chiqishi, hozir Shelsning shu yerda bo‘lishi hammasini ko‘rsatib turibdi.”
Uning fikricha, asosiy bahs shunda: Shimoliy ligani ham to‘liq-professionalga aylantirish kerakmi? Raqiblar kuchliroq bo‘lsa, Yevropa uchun tayyorgarlik ham sifatliroq bo‘lardi. Lekin bu qarorning narxi bor.
Drogheda United o‘tgan yili FAI Cupni yutib, to‘liq-professional tizimga o‘tdi. Healy esa o‘z ligasidagi ko‘plab klublar bunday qadamni ko‘tara olmasligini ochiq aytadi. Pastki qismdagi jamoalar, yarim professional hayot tarzi, ikkinchi ishga tayanadigan futbolchilar — bularning barchasi bir zumda yo‘qolib qolmaydi.
U ogohlantiradi: agar “hamma to‘liq-professional bo‘lishi kerak” degan qattiq chiziq chizilsa, ko‘plab yaxshi futbolchilar ligadan ketishga majbur bo‘ladi. Chunki faqat futbol bilan kun ko‘rish ularga moliyaviy jihatdan yetarli emas, ikkinchi ish esa ko‘pincha ko‘proq maosh beradi. Klublar uchun ham masala og‘ir: to‘liq-professional tarkib, infratuzilma, kunlik xarajatlar — bularning barchasini qanday moliyalashtirish mumkin?
Healy bu yerda davlat yordamisiz bunday o‘zgarish “deyarli imkonsiz” ekanini ta’kidlaydi. Uningcha, hozirgi sharoitda bu gap qog‘ozdagi chiroyli g‘oyadan nariga o‘tmayapti.
Endi navbat Shelbourne qarorida
Shu fon, shu nuqtai nazar bilan qaralganda, Shelbourne va Healy nomlari yonma-yon tilga olinishi bejiz emas. Bir tomonda to‘liq-professional, Yevropada tobora dadilroq yurayotgan liga. Ikkinchi tomonda esa o‘z chegaralarini yaxshi biladigan, ammo ularni kengaytirishga intilayotgan murabbiy.
Dublin klubi Yevropa oldidan strategik burilish yoqasida turibdi. Ular vaqtinchalik yechim bilan kifoyalanadimi yoki o‘n yillik tajribaga ega, xalqaro sahnada nom qozongan murabbiyni olib keladimi?
Javob yaqin orada ma’lum bo‘ladi. Yevropa esa hech kimni kutmaydi.
