2030 jahon chempionati finali: Marokash va Ispaniya o‘rtasidagi siyosiy ziddiyat
2030 yilgi jahon chempionati hali maydonga tushmagan, lekin final allaqachon siyosiy maydonga aylangan. Marokash bosh vaziri Aziz Axannush o‘z mamlakati futbol federatsiyasi rahbariga ochiqcha ogohlantirish berdi: final haqida va’da berishni bas qiling.
Turnir Marokash, Ispaniya va Portugaliya tomonidan birgalikda qabul qilinadi. Dastlabki uchta uchrashuv esa musobaqaning 100 yilligini nishonlash uchun Urugvay, Argentina va Paragvayda o‘tkaziladi. Ammo eng katta savol hanuz ochiq: qaysi shahar futbol sayyorasining eng nufuzli o‘yinini qabul qiladi?
Kasablanka va’da berdi, bosh vazir to‘xtatdi
Marokash futbol federatsiyasi (RMFF) prezidenti Fouzi Lekjaa siyosiy partiya tadbirida Kasablanka finalni qabul qilish “sharfiga ega bo‘ladi”, deya baland ovoz bilan e’lon qildi. Bu gap zalga yoqdi, lekin hukumat rahbariga emas.
Mitingsimon yig‘ilishda Aziz Axannush Lekjaaga yuzlanib, ochiq tanbeh berdi:
“Biz hali hamkorlarimiz — Ispaniya va Portugaliya bilan bu masalani muhokama qilmagan bo‘lsak, Marokashda katta finalni o‘tkazishni taklif qilmang,” — dedi u.
So‘ngra ohang keskinlashdi: “Birodarlar, biroz hurmat bo‘lishi kerak. Saylovoldi va’dalari bilan bizni oyoq osti qilishni bas qiling. Bu ulkan masalalar. Final qayerda bo‘lishini hal qilish — eng yirik qarorlardan biri.”
Siyosiy sahnada bu so‘zlar aniq signal bo‘ldi: hukumat finalni ichki siyosiy kapitalga aylantirishga yo‘l qo‘ymoqchi emas.
FIFA esa odatdagi ehtiyotkor bayonot bilan cheklandi: “qaror o‘z vaqtida qabul qilinadi”, xolos. Aniq narsa yo‘q, lekin bosim esa kundan-kun ortmoqda.
Ispaniya pozitsiyasi: “Final boshqa joyda bo‘lishi mumkin emas”
Ispaniya tomoni esa ancha dadil. Ispaniya futbol federatsiyasi (RFEF) prezidenti Rafael Louzan avvalroq final Ispaniyada o‘tkazilishini aytib bo‘lgan, hozir esa bu da’vosini yanada kuchaytirmoqda.
U Cadena SER radiostansiyasiga bergan intervyusida shunday degan:
“Garchi hali hech qanday qaror qabul qilinmagan bo‘lsa-da, men final Ispaniyada bo‘lishi kerakligiga ishonaman, chunki boshqacha bo‘lishi mumkin emas. Bilasiz, biz hozirgi jahon chempionimiz.”
U shuningdek, Ispaniyaning yirik musobaqalarni tashkil etishdagi tajribasini mutlaqo shubhasiz deb atab, “haqiqat shuni talab qiladiki, katta final Ispaniyadan boshqa hech qayerda bo‘lishi mumkin ham, bo‘lmasligi ham kerak”, deya qat’iy fikr bildirdi.
Ispaniya yozda o‘zining ikkinchi jahon chempionligini qo‘lga kiritdi. Bu yutuq Madridning siyosiy va sportiy ta’sirini yanada oshirdi. Final mezbonligi uchun bu juda kuchli dalil.
Stadionlar poygasi: gigantlar to‘qnashuvi
Final atrofidagi bahs aslida stadionlar kurashi ham. Marokash yangi yulduz qurmoqda: taklif etilayotgan arena 115 ming tomoshabinni sig‘dira olishi rejalashtirilgan. Agar loyiha yakunlansa, bu dunyodagi eng katta futbol stadioni bo‘ladi. Bunday raqamlar FIFA kun tartibida e’tiborsiz qolmaydi.
Ispaniyada esa tayyor infratuzilma bor. Madriddagi yangilangan Santiago Bernabeu 83 ming muxlisni qabul qila oladi, texnologik va vizual jihatdan Yevropaning eng zamonaviy arenalaridan biriga aylangan. Barselonadagi Spotify Camp Nou rekonstruksiyadan so‘ng 105 ming tomoshabinga mo‘ljallangan ulkan sahnaga aylanadi.
Bir tomonda — yangi gigantga aylanishni istayotgan Marokash. Ikkinchi tomonda — allaqachon sinovdan o‘tgan, tarix va tajribaga to‘la Ispaniya stadionlari. Tanlov oson bo‘lmaydi.
Final mezboni odatda kechikadi
Jahon chempionati finali mezbonini kech e’lon qilish FIFA uchun yangilik emas. So‘nggi safar ham shunday bo‘lgan: Nyu-Jersi finalga mezbonlik qilishini faqat 2024 yil fevralida, ya’ni turnir boshlanishidan ikki yil oldin rasman bilib olgan.
Demak, 2030 yilgi final manzili ham tez orada ma’lum bo‘lmaydi. Lekin siyosiy nutqlar, stadion loyihalari va sportdagi muvaffaqiyatlar allaqachon o‘z ishini boshlagan.
Savol endi shunday: tarixiy jahon chempionati finali qaysi manzaraga ega bo‘ladi — yangi Marokash superarenasining sahrosi bo‘ylab cho‘zilgan chiziqlari, yoki Ispaniyaning allaqachon afsonaga aylangan stadionlaridan birining chiroqlari?
