Angliya Yana Yiqildi: Bellinghamning Alamli Mag‘lubiyati

Angliya yana yiqildi. Bu safar esa chindan ham og‘riqli bo‘ldi. 1966 yildan beri orzu qilingan Jahon chempionati finali qo‘l uzatgandek yaqin kelib, oxirgi daqiqalarda Argentina tomonidan tortib olindi – 2:1. Stadion jim bo‘lib qoldi, lekin bir futbolchining ichidagi shovqin butun mamlakat kayfiyatini ifodalayotgandek edi: Jude Bellinghamnikini.

Bellingham uchun navbatdagi zarba

Turnir davomida yetti gollik ishtirok – gol va golli uzatmalar jamlanmasi – bilan porlagan, chorak finalda Norvegiyaga qarshi ajoyib dubl qayd etgan 23 yoshli yarim himoyachi bu safar so‘z topolmay qoldi. Real Madrid bilan og‘ir klub mavsumi, Euro 2024 finalidagi alamli mag‘lubiyat hali unutilmagan edi. Endi esa yana bir yarim final, yana bir yiqilish.

U o‘yin tugashi bilan darhol kameralar oldiga chiqdi, lekin odatdagi sovuqqon, o‘ziga ishongan Bellingham emasdi bu. Uzoq nafas, qisqa pauza – va chin dildan chiqqan tan olish:

“Bu tajribadan juda ko‘p narsa olishimiz mumkin deb o‘ylayman, lekin bu juda alamli. Angliya tarkibida nihoyat ishni oxiriga yetkazgan, chiziqdan o‘tkazgan jamoaning bir qismi bo‘lishni xohlagandim. Mana, yana shu yerda turibmiz va muxlislarga yillar davomida eshitib kelayotgan gaplarni yana aytyapmiz, bu juda og‘riqli”, – dedi u.

Uning yuzida umidsizlik chizig‘i aniq ko‘rinib turardi. Millatni yupatish uchun so‘z qidirar, lekin topolmasdi. Gapini davom ettirar ekan, ichidagi bo‘shliqni yashira olmadi:

“Yana bir g‘alaba, balki yana ikkita g‘alaba sovg‘a qila olsam edi, deyman. Lekin hozir boshim butunlay xiralashgan, hafsalasizlikdan bo‘sh. Shuning uchun uzr so‘rayman”.

Bu nafaqat mag‘lubiyat, bu ketma-ket to‘planayotgan ruhiy zarbaning navbatdagi halqasi edi. Eng xavfli savol esa shunda: bunday og‘ir zarbalar qachon kuchga aylanadi, qachon sindirishni boshlaydi?

Tuchelning xatosi va javobgarlik

Maydonda futbolchilar yerga qulagan bo‘lsa, matbuot zalida mas’uliyatni o‘z zimmasiga olgan odam bor edi – bosh murabbiy Thomas Tuchel. Angliya hisobda oldinda ketayotgan, Anthony Gordonning goli bilan final sari dadil yurayotgan edi. Lekin keyin qaror qabul qilindi. Himoyaga o‘tish, orqa chiziqni beshlikka aylantirish. Aynan shu burilish lahzasi o‘yinning ruhini ham o‘zgartirib yubordi.

Argentina aynan shundan keyin erkin nafas ola boshladi. Ko‘proq xatar, ko‘proq ritm, “endi yo‘qotadigan hech narsamiz yo‘q” degan kayfiyat. Angliya esa aksincha, ortga chekina boshladi, ehtiyotkorlikka botdi, tashabbusni topshirdi.

Tuchel buni yashirmadi:

“Orqa chiziqdagi bo‘shliqlar juda ochiq bo‘lib qolgani uchun besh himoyachiga o‘tishga qaror qildik. Argentina ko‘proq xatar bilan o‘ynay boshladi, ko‘proq ritm oldi va ehtimol endi yo‘qotadigan hech narsasi yo‘qdek his qildi. Bu ularni bo‘shatdi va bizni orqaga tortdi”, – dedi u.

Keyin esa o‘sha muhim jumla keldi:

“Biz esa birdaniga juda ko‘p narsani yo‘qotishimiz mumkin degan tuyg‘u bilan o‘ynay boshladik. Albatta, javobgarlik murabbiyda, agar bu ish bermasa, uni noto‘g‘ri qaror deb aytish oson”.

O‘yin davomida stadiondagi kayfiyat ham aynan shunday o‘zgardi: dastlab quvonch, keyin xavotir, so‘ngra esa tanish bir hissiyot – “yana qo‘ldan chiqdi”.

Tanqidlar, lekin lavozim xavf ostida emas

Almashuvlar, taktik o‘zgarishlar, passiv o‘yin – bularning barchasi darhol bahs markaziga aylandi. Lekin Thomas Tuchelning o‘rni hozircha beqaror emas. FA ijrochi direktori Mark Bullingham nemis mutaxassisini ochiqchasiga qo‘llab-quvvatlagani, uni 2028 yilda bo‘lib o‘tadigan uy Euro musobaqasigacha lavozimida qolishiga ishonch bildirgani aytilmoqda.

Tuchelning o‘zi ham chekinishni o‘ylayotgani yo‘q:

“Uy Euro musobaqasigacha shartnoma bilan davom etamiz”, – deya aniq javob berdi u.

Demak, bu mag‘lubiyat yangi davrni tugatmaydi. Aksincha, aynan shu davrni yanada bosim ostida davom ettiradi. Endi har bir yig‘in, har bir saralash o‘yini, har bir taktika qarori shu yarim final soyasida baholanadi.

Bo‘sh bronza va og‘ir yo‘l

Endi Angliya shanba kuni Fransiyaga qarshi uchinchi o‘rin uchun bahsga tayyorlanadi. Rasmiy statistika uchun qaralganda, bronza – so‘nggi 60 yildagi eng yaxshi natija bo‘lishi mumkin. Lekin bu raqamlar Bellingham va uning jamoadoshlari yuragidagi bo‘shliqni to‘ldira oladimi?

Bu o‘yin ko‘proq majburiyatga o‘xshaydi. Turnirni rasmiy tarzda yakunlab qo‘yish, protokolda joy egallash, xolos. Haqiqiy jang esa boshqa joyda – kiyinish xonasida, kelasi oy va kelasi mavsumlarda, bu mag‘lubiyatni qanday qabul qilishda bo‘ladi.

Angliya ikki yildan so‘ng qit’a chempionatini uyida qabul qiladi. Stadionlar to‘la bo‘ladi, bosim yanada kuchayadi, umidlar esa har doimgidan balandroq bo‘ladi. Savol esa o‘sha-o‘sha: bu jamoa va uning yulduzlari, xususan Jude Bellingham, nihoyat “deyarli” so‘zini ortda qoldirib, chiziqdan o‘ta oladimi?