Dunyo futbolining navbatdagi burilishi: Messi, Mbappe va final
Dunyo chempionati yakuniga bir necha kun qoldi. Stadionlar hanuz to‘la, lekin ko‘ngillarda allaqachon bo‘shliq sezila boshladi. Tunlari uyg‘oq qolish, tongda charchoq bilan ishga borish, tanaffuslarda taktikani muhokama qilish – hammasi tez orada tugaydi. Shu orada esa turnir atrofidagi shovqin faqat kuchayib boryapti.
Golden Boot: finaldagi gol uchinchi o‘rin bahsidan qimmatroqmi?
Hisob oddiy: Kylian Mbappe va Lionel Messi gollar sonida teng. Bitta farq bor – Messi bir golga teng bo‘ladigan qo‘shimcha qiymatga ega: u ko‘proq assist bergan. Hozircha Golden Boot poygasida ustunlik shuniki.
Ammo savol havoda muallaq: finaldagi gol uchinchi o‘rin o‘yinidagi golga qaraganda ko‘proq baholanishi kerakmi? Turnir taqdirini hal qiladigan zarbami muhimroq, yoki statistikada bir xil yoziladigan har qanday golmi? Bu bahs final kuni yana alangalanishi aniq.
Rodri: jarohatdan dunyo chempionatining markaziga
Rodri bu turnirda maydon o‘rtasini o‘ziga bo‘ysundirdi. ACL jarohatidan keyin u avvalgidek bo‘la oladimi, degan xavotir bor edi. Endi esa u o‘sha savolni kulib eslaydigan darajaga yetdi. U tanasiga qayta ishondi, ritmni topdi va o‘yinni o‘qiydigan, uni boshqaradigan futbolchiga aylandi.
Shu bilan birga, uning Manchester City bilan kelajagi haqida shubhalar ham kuchaymoqda. U bu klub uchun oxirgi o‘yinini o‘tkazib bo‘ldimi? Yaqin haftalar bunga javob beradi. Hozircha esa fakt bitta: bu mundial Rodrining qaytish sahnasi bo‘ldi.
Infantino: to‘rtinchi muddat sari
Gianni Infantino atrofida bahslar tinmaydi, lekin ovozlar baribir o‘z yo‘lini topmoqda. Fifa’ning 211 a’zo assotsiatsiyasidan 200 dan ortig‘i allaqachon uning qayta saylanishini qo‘llab-quvvatlovchi xat yuborgan. Mart oyidagi kongressda u to‘rtinchi muddatga rekord darajadagi ustunlik bilan saylanishi kutilmoqda.
Bir nechta yevropaliklar, jumladan Germaniya, hanuz rasman qo‘llab-quvvatlash bildirmagan. Ammo global manzara aniq: futbol siyosatidagi kuch markazi Infantino atrofida mustahkam turibdi, hatto Folarin Balogun atrofidagi mojarodan keyin ham.
1966 yili yozilgan matn, bugungi kun kayfiyati
Arxivdan ko‘tarilgan bitta matn bu haftaning ohangini juda nozik ushlaydi. 1966 yil, Villa Park, Argentina va Ispaniya o‘yini haqida yozilgan hisobot. Unda “yangi Argentina” haqida so‘z boradi – himoyaga yopishib olgan eski uslubdan voz kechib, birinchi daqiqadanoq hujumga o‘tgan jamoa sifatida.
Bugun ham shu mamlakat yana finalga chiqib, yana dunyo sahnasida. O‘sha paytdagi tasvir bugungi sahnaga ko‘zgu tutgandek: argentinaliklar yana bir bor o‘z futbol falsafasini qayta yozayotgan payt.
Yevropada yozgi dramatika: Malta kechasidagi 94-daqiqalik zarba
Klub futboli ham o‘zini eslatib qo‘ydi. Maltada bo‘lib o‘tgan uchrashuvda Farer orollari klubi NSÍ Runavík so‘nggi daqiqalarda tarixiy kechani yaratdi. 94-daqiqada penalti, g‘alaba, Hamrun Spartans turnirdan uchib ketadi. Shunchalik bahsli lahza bo‘ldiki, maydonga politsiya kirishga majbur bo‘ldi, hakam esa qizil kartochka ko‘rsatdi.
Bu faqat saralash bosqichi, deysizmi? Ammo futbol uchun bunday kechalar ham finalga teng.
Real Madrid, Jose Mourinho va yangi Trent
Real Madrid yozni keskin qaror bilan boshladi: Jose Mourinho klubga qaytdi. O‘tgan mavsumda LaLiga chempionligini boy bergan, Champions League chorak finalida to‘xtab qolgan klub yana portugaliyalik mutaxassisga tayanmoqda.
Trent Alexander-Arnold uchun esa bu qaytish yangi imkoniyat. U o‘tgan mavsumda jarohatlar bilan kurashdi, tarkibda joyi kafolatlangan emasdi. Endi esa Dani Carvajal ketgani bilan o‘ng qanot himoyasi uchun yo‘l ochildi. Alexander-Arnold Mourinho bilan ishlashni “zavq” deb atadi, murabbiyning talabchanligi va intensiv mashg‘ulotlarini alohida ta’kidladi. U bir narsaga ishonch bildiradi: bu murabbiy unga ham, klubga ham sovrinlar olib kelishi mumkin.
Madrid uchun bu mavsum faqat tiklanish emas. Bu, ehtimol, butun mudofaa chizig‘ini qayta qurish yili bo‘ladi.
Angliya: Tuchel, almashuvlar va uzayib ketgan postmortem
Angliya terma jamoasi uyga qaytmoqda, bahslar esa hanuz stadionni tark etmadi. Thomas Tuchel turnir davomida o‘yin taqdirini o‘zgartirgan almashuvlari uchun maqtalgan edi. Ammo bu maqtovning orqasida nozik savol turibdi: agar har safar zaxiradan tushganlar o‘yinni tortib olsa, demak, boshlang‘ich tarkib boshidanoq noto‘g‘ri tanlanganmidi?
Norvegiya bilan o‘yindagi almashuvlar alohida hayrat uyg‘otdi. Baribir Tuchel o‘z lavozimini saqlab qoldi, lekin uning taktikasi ichkarida – futbolchilar xonasida ham, tashqarida – jamoatchilik orasida ham ko‘p narsani ochib berdi. Bu faqat bir nechta “g‘alati” qarorlar haqida emas. Bu butun tizimni qayta ko‘rib chiqish zarurati haqida.
Uchinchi o‘rin uchun o‘yin esa shu fon ostida g‘alati ko‘rinadi. Uni jiddiy yutish kerakmi yoki imkon qadar ko‘proq futbolchiga maydon berish ma’qulmi? Darvozabonlarga har biriga bir bo‘limdan berish, Ollie Watkins va Ivan Toneyga yetarli daqiqa, Kobbie Mainoo uchun maydon – bularning barchasi endi natijadan ko‘ra ko‘proq kelajak haqida savol.
Siyosat tribunada: prezidentlar, bosh vazirlar va bayroq bahsi
Final faqat sport emas, siyosiy sahna ham bo‘ladi. Ispaniya bosh vaziri Pedro Sanchez jamoasini qo‘llab-quvvatlash uchun stadionga keladi. U yirik diplomatik marafon orasida – finaldan so‘ng darhol Jazoirga rasmiy tashrifga yo‘l oladi.
AQSh prezidenti Donald Trump ham finalni stadiondan tomosha qiladi. Oq uy matbuot kotibi bu turnirni “Amerikaning dunyoni eng katta sahnada qabul qilish qobiliyatini namoyish qilgan turnir” deb ta’rifladi. Futbol maydoni yana bir bor geosiyosiy ramzga aylanmoqda.
Boshqa frontda esa siyosat va futbol kesishgan nozik chiziq bor: Keir Starmer Argentina futbolchilari Angliya ustidan qozonilgan g‘alabadan so‘ng Folklend orollari bo‘yicha da’volar yozilgan banner ko‘tarishini Fifa tomonidan tekshirilishini qo‘llab-quvvatladi. Final arafasida bu masala ham so‘nmaydi.
Argentina: Messi, Romero va “oq-ko‘klar”ning yurak urishi
Argentina safida bu turnir davomida bir futbolchi doimiy barqarorlik ramziga aylandi: Cristian Romero. U Lisandro Martínez bilan juftlikda mudofaaning “qattiq yigit”iga aylandi – hujumchi bilan Emiliano Martínez o‘rtasidagi oxirgi to‘siq.
La Albiceleste libosini kiyganda u ham, boshqalar ham o‘zgaradi: har qarich maydon uchun kurashadigan, har zarbaga oyoq qo‘yadigan jamoaga aylanadi. Lionel Messi va darvozabon Martínezdan keyin, bu yo‘lda eng barqaror futbolchi aynan Romero bo‘lgani ta’kidlanmoqda. Argentina so‘nggi to‘rt mundialning uchtasida finalga chiqdi. Bu safar ham himoya chizig‘i ularni shu bosqichga yetaklab keldi.
Efir ortidagi xayrlashuvlar
Turnir yakunlanar ekan, mikrofon ortidagi yuzlar ham sahnani tark etmoqda. AQShda Fox’ning mundial bo‘yicha efiri tanqidiy nigoh ostida. Geoff Shreeves, Tom Rinaldi, oshpaz Nick, stadiondan jonli efirga chiqib, doimiy ravishda elektr toki urayotgandek ko‘ringan Jameis Winston – bularning barchasi bu turnir bilan birga sahnadan tushadi.
Ularning uslubi, ohangi, hatto ortiqcha dramatizatsiyasi ham bu mundialning bir qismiga aylandi. Endi esa yangi sikl, yangi ovozlar, yangi hikoyalar kutmoqda.
Yakun emas, boshlanish: Messi va Yamal sahnaga chiqadi
Oldinda bitta o‘yin qoldi. Lionel Messi va Lamine Yamal qarama-qarshiligi – avlodlar to‘qnashuvi sifatida talqin qilinmoqda. Bitta jamoa “juda yaxshi”, boshqasi “a’lo darajada” ekani aytiladi, qaysi biri qaysi – buni har kim o‘zi hal qiladi.
Final yakuniy nuqta bo‘lib ko‘rinadi. Aslida esa bu yangi hikoyaning birinchi sahifasi bo‘lishi mumkin. Savol shunday: bu sahifaga kimning ismi oltin harflar bilan yoziladi?
