Fransiyaning Texasdagi qulashi: Mbappe va jamoa haqida
Arlingtondagi issiq tun, AT&T Stadium tribunalari ostida tarix yozildi. Lekin bu safar sahnada bo‘lgan jamoa – bu emas edi Les Bleus.
Ispaniya 2:0 hisobida ishonchli g‘alaba qozondi, Fransiyaning ketma-ket uchinchi Jahon chempionati finaliga chiqish orzusi esa shu yerning o‘zida yonib ketdi. O‘yindan keyingi daqiqalarda Kylian Mbappe buni bezaklarsiz, niqobsiz ta’rifladi: jamoasi shunchaki “beparvo” bo‘ldi.
Markazda uchga ikki – hal qiluvchi farq
Mbappe ko‘rsatgan birinchi nuqta oddiy, lekin shafqatsiz haqiqat edi: Fransiya markazda yutqazdi. Ispaniya doimiy ravishda maydon o‘rtasida ortiqcha futbolchi yaratdi, Rodri va Fabian Ruiz esa Dani Olmo ortida bemalol o‘yin boshqardi.
“Biz markazda uchga ikki bo‘lib qoldik, Ispaniyaga qarshi bunday bo‘lish juda qiyin,” – dedi Mbappe. “Fabian va Rodri to‘p bilan xohlagancha o‘ynashdi. Pressingda muloqot yetishmadi. Menimcha, biz odamga odam bo‘lib bosim qilishimiz, ularni biz bilan birga yugurishga majbur qilishimiz kerak edi.”
Fransiya bu yarim finalga qadar olti o‘yinda oltita g‘alaba, 16 ta gol bilan kelgan edi. Lekin Ispaniya qarshisida ularning hujumi go‘yoki uzilib qolgan simday ishlamay qoldi.
22-daqiqada Lucas Digne jarima maydonida Lamine Yamalni qo‘porib tushirdi, Mikel Oyarzabal penaltini sovuqqonlik bilan aniq bajarib, hisobni ochdi. Taxminan bir soatga yaqin bo‘lganida esa Pedro Porro zarbasi fransuzlar uchun deyarli hukm bo‘ldi.
Reja bor edi, ammo maydonda yo‘qoldi
Fransiyaning o‘yinga kirish rejasi aniq edi: yuqoridan bosim, Ispaniyaning sevimli bo‘lib qolgan to‘p nazoratini buzish, Rodrini o‘yindan chiqarish. Qog‘ozda bu ma’qul ko‘rindi.
Maydonda esa butunlay boshqa manzara.
Ispaniya pressingni bir necha pas bilan yorib o‘tdi, to‘pni yo‘qotgan zahoti esa qayta bosim bilan qaytarib oldi. Fransiya qisqa muddatli epizodlarda to‘pni qo‘lga kiritdi, lekin ularni hujumga aylantirishga qiynaldi.
“Biz xohlagan o‘yinni o‘ynamadik – na texnik, na taktik jihatdan,” – dedi Mbappe. “Jahon chempionati yarim finalida qilishing kerak bo‘lgan ishlarni qilmasang, yutolmaysan.”
Real Madrid hujumchisi to‘p bilan ishlashdagi nuqsonlarni ham tan oldi: birinchi tegishlardagi xatolar, noaniq qabul qilishlar, o‘tkazib yuborilgan imkoniyatlar.
“Biz texnik jihatdan juda beparvo bo‘ldik,” – dedi u. “Ularni og‘ritishimiz mumkin bo‘lgan paytlarda ham buni qila olmadik.”
Zaxiradan izlangan javoblar va Mbappening sukuti
Didier Deschamps tanaffusdayoq choralar ko‘rishga urinib, Adrien Rabiotni almashtirdi, keyinroq Desire Doue va Rayan Cherkini ham o‘yinga tashladi. Lekin ritm o‘zgarmadi. Ispaniya markazga qo‘ygan nazoratini qo‘ldan boy bermadi, Fransiyaning pressingini ham, hujumga o‘tish urinishlarini ham bo‘g‘ib turdi.
Turnir davomida sakkizta gol urib kelgan Mbappe bu safar darvozani ishg‘ol qila olmadi. Himoyachilar uni doimo ikki-uch kishi bilan yopib turdi, sheriklari esa unga sifatli uzatmalar bera olmadi.
Rayan Cherki maydonni tark etar ekan, yuzidagi hafsalasi pir bo‘lgan ifoda hammasini aytib turardi. U so‘z bilan ham keskin bo‘ldi:
“Bu ulkan tushkunlik. Bugun biz o‘zimizga yutqazdik. Hakamga yutqazmadik, Ispaniyaga ham yutqazmadik, o‘zimizga yutqazdik. Hammangiz bilasiz, hamma bizdan qo‘rqardi. Bizni musobaqadan chiqarishga qodir bo‘lgan yagona jamoa – o‘zimiz edik. Bugun bu juda og‘ir…”
U davom etdi: “Biz texnik jihatdan yutqazdik, taktik jihatdan yutqazdik, yakka kurashlarda ham yutqazdik. Bu juda katta xafagarchilik.”
Deschamps: “Eng yaxshi holatimizda bo‘lmadik”
Deschamps ham o‘zini oqlashga urinmadi. Matbuot anjumanida u raqib ustunligini ochiq tan oldi.
“Albatta, bu Ispaniya juda kuchli va buni bugun isbotlashdi,” – dedi u. “Biz odatdagi darajamizdan bir oz past bo‘ldik, oldingi o‘yinlarga qaraganda ko‘proq texnik xatolarga yo‘l qo‘ydik. Jismonan ham bir qadam ortda qoldik.”
Murabbiy Ispaniyaning pressing va pas yo‘nalishlarini o‘qish mahoratini alohida ta’kidladi.
“Ular o‘zaro o‘yin qurishda, pas yo‘nalishlarini oldindan ko‘rishda juda yaxshi. Biz yechim topa olmadik. Hujumdagi va texnik sifatimizni avvalgidek namoyish eta olmaganimiz – qisman bizning aybimiz, lekin Ispaniya ham bunga yo‘l qo‘ymadi.”
Fransiya tarixga kirish arafasida edi: ketma-ket uchinchi finalga chiqish imkoniyati – bu borada faqat G‘arbiy Germaniya (1982, 1986, 1990) va Braziliya (1994, 1998, 2002) bunday natijaga erishgan. 2018 yilda chempionlik, 2022 yilda Argentina qarshisidagi dramatik final… Ammo Texas kechasi bu yo‘lni to‘sdi.
Oltin Butsa poygasi va so‘nggi jang
Mbappe shunga qaramay, turnirdagi Oltin Butsa poygasida Argentina yulduzi Lionel Messi bilan barobar turibdi. 2022 yilda bo‘lgani kabi, yana sakkizta gol, yana finalsiz alam.
“Kapitan sifatida barcha javobgarlikni o‘zimga olaman, bunga tayyorman,” – dedi u. “Biz finalga chiqishni xohlagan edik. Chiqmadik.”
Endi Fransiyani boshqa turdagi sinov kutmoqda – 18-iyul kuni Argentina–England yarim finalida mag‘lub bo‘lgan jamoaga qarshi uchinchi o‘rin uchun o‘yin. Turnir boshida bu o‘yinni ko‘pchilik tasavvur ham qilmagandi. Endi esa bu – Deschamps davrining yakuniy sahnasi.
Mbappe murabbiy haqida qisqa, lekin aniq gapirdi: “Uning oldida bitta o‘yin qoldi va biz u uchun eng yaxshi o‘yinimizni o‘ynashimiz kerak. U bunga loyiq, muxlislar ham bunga loyiq – Jahon chempionatini uchinchi o‘rin bilan yakunlash uchun.”
Fransiya uchun savol endi bitta: Texasdagi bu hushyorlantiruvchi zarba – davr tugaganining belgisimikan, yoki yangi bosqich boshlanishidan oldingi og‘riqli ogohlantiruvmi?
