Henry Brooke: Bo‘yinidan ikki marta sinib chiqqan orzu

Yigirma yilga yaqin shimoliy sakrash poygalari sahnasida ko‘zga tashlangan Henry Brooke nihoyat jilovni qo‘ydi. 35 yoshli chavandoz uchun bu qarorni oyog‘idagi so‘nggi siniq emas, bo‘ynidagi eski jarohatlar bo‘yicha shifokorlar hukmi qabul qildirdi.

Uning o‘zi buni keskin fojia sifatida ko‘rmaydi.

“Bu dahshatli yangilik emas. Hech kim o‘lmagan. Endi minolmasligim alamli, lekin bu falokat emas”, – deydi u.

Perthdagi yiqilish – oxirgi sakrash

Brooke so‘nggi marta o‘tgan yil sentabrida minadi. Perthdagi to‘siq poygasida yiqilib, oyog‘ini sindirdi. O‘sha paytda bu navbatdagi og‘ir jarohat bo‘lib tuyulgandi, xolos. Ammo asl zarba boshqa joyda yashiringan edi.

Shifokorlar unga bo‘yinidagi holat tufayli endi hech qachon rasmiy poygada qatnasha olmasligini aytishdi. Bu bo‘yin u uchun yangilik emas: u uni ikki marta sindirgan, nervlar va umurtqalarda o‘zgarishlar qolgan.

“Operatsiya qildirishim mumkin, lekin u juda katta bo‘ladi va baribir mina olmayman, – deydi Brooke. – Kundalik hayotimni yashay olaman, dunyo tugagani yo‘q.”

Fighting Fifth’dan Eider’gacha: shimolning qattiq yulduzi

2008 yilda boshlanib, 588 g‘alaba bilan yakunlangan faoliyat. Qog‘ozda shunday ko‘rinadi. Ammo bu raqamlar ortida juda ko‘p tuproq, yomg‘ir, sovuq va tik to‘siqlar bor.

2019 yilda u Micky Hammond qo‘l ostidagi Cornerstone Lad bilan Grade 1 Fighting Fifth Hurdle’ni yutib, 2-13 favorit Buveur D’Air’ni Newcastle’da mag‘lub etganida, ko‘pchilik uni nihoyat eng yuqori sahnada ko‘rdi. Kutilmagan zarba edi, o‘zi ham shunday eslaydi: hayrat hissi quvonchdan ham kuchliroq bo‘lgan.

Shimolda esa u allaqachon tanish ism edi. Becher Chase, Grand Sefton Chase, ketma-ket uchta Rowland Meyrick Chase – hammasida uning ismi g‘oliblar ro‘yxatida turadi. Eider Chase’ni ikki marta olish – Sam's Adventure (2021) va Anglers Crag (2024) bilan – esa uning og‘ir masofadagi chidamliligini yana bir bor tasdiqladi.

2024-25 yilgi mavsum – uning eng sermahsuli: 62 g‘alaba. Uch yil ketma-ket umumiy jadvalda 12-o‘rin. Bu shimol chavandozi uchun yuqori pog‘ona.

“Mutlaqo zo‘r vaqt o‘tkazdim”

Brooke o‘zini hech qachon markaz sahnasidagi yulduz qilib ko‘rsatmagan. U shimolning ishlaydigan otchisi, og‘ir yo‘llar, sovuq kunlar va uzoq safarlar odami bo‘lib qoldi.

“Mutlaqo zo‘r vaqt o‘tkazdim, – deydi u. – Birinchi ish joyim Kevin Ryan bilan bo‘lib, olti oy davomida minishni o‘rgandim. Keyin Kate Walton va Richard McGrath meni qanoti ostiga oldi, tartibga soldi, so‘ngra Donald McCain.”

U ularning barchasiga, shuningdek, o‘z agentlariga – champion conditional bo‘lgan davrida Richard Hale’ga va keyinchalik Wilson Renwick’ka alohida minnatdorchilik bildiradi.

2011-12 yilda u champion conditional bo‘ldi – 42 g‘alaba bilan. O‘shandan beri u shimoliy skak sahnasida uzluksiz ko‘rinib turdi.

“Men har doim chavandoz bo‘lishni xohlaganman va bolalik orzumni yashadim, – deydi u. – Ko‘p g‘alabalar qozondim, yaxshi otlarga mindim. Grade 1 yutish ajoyib edi, lekin o‘sha paytda bu ko‘proq shok bo‘lgandi.”

So‘ng u to‘xtab, eng katta yutug‘ini boshqa joyda ko‘radi: “Eng asosiy narsa – shunchalik ko‘p ajoyib odamlarga yo‘liqishim. Kimdir mashhur, kimdir faqat otning o‘ndan bir ulushiga ega – farqi yo‘q.”

Jarohatlar bilan yashagan karera

Brooke’ning yo‘li tekis bo‘lmagan. Ba’zan dahshatli darajada.

2016 yil oktyabr – Hexham’da yiqilib, bir nechta suyaklarini sindirdi, o‘pkasini teshib oldi, sun’iy komaga yotqizildi. Bu har qanday sportchining faoliyatini to‘xtatib qo‘yishi mumkin bo‘lgan voqea edi.

2020 yil oktyabr – mashg‘ulot paytidagi yiqilish bo‘ynidagi uchta umurtqaning sinishiga olib keldi. Falaj bo‘lishga bir necha santimetr qolgan holat. O‘zi esa o‘shanda o‘zini “biroz yumshoqroq bo‘lib qoldim shekilli”, deb mashinada kasalxonaga haydab borganini aytgan.

2021 yil oktyabr – Kelso’da yiqilib, besh qovurg‘asini sindirdi va yana o‘pkasini teshib oldi. “Oktyabr aniq mening oyim emas”, degandi u o‘shanda.

2022 yil fevral – Sedgefield’da uchinchi to‘siqda yiqilib, bo‘ynidagi yana bir necha umurtqasini jarohatladi.

2023 yil iyul – qo‘lida bir nechta siniq, keyin o‘sha yil sentabr oxirida qaytish.

Va nihoyat, 2025 yil sentabr – Perth’da oyog‘ining sinishi. Oxirgi marta minayotgandi.

“Agar bir narsani o‘zgartira olganimda, so‘nggi yillarda hammasi tinch o‘tishini xohlagan bo‘lardim, – deydi u. – Lekin men shikoyat qilib o‘tiradiganlardan emasman.”

U Injured Jockeys Fund va Jack Berry House’ni alohida tilga oladi: “Har safar meni qayta yig‘ib berishdi. Ular bo‘lmaganida, hanuz bir million bo‘lakka bo‘linib yotgan bo‘lardim.”

North Yorkshire Toilets: yangi start

Endi u boshqa ishga jilov tutmoqda. So‘nggi safar safdan chiqqanida ochgan VIP hojatxona treyleri biznesi – North Yorkshire Toilets – bugun uning yangi poyga maydoni.

“North Yorkshire Toilets deb ataladi va juda yaxshi ketayapti, – deydi u. – Kimga hojatxona kerak bo‘lsa, menga qo‘ng‘iroq qilsin!”

U baribir poygalarga borishni davom ettiradi. Ammo sport kelajagi borasida ko‘ngli xotirjam emas.

“Sportning tuzilmasi o‘zgarishi kerak. Poyga juda ko‘p, egalariga qaytadigan narsa esa yetarli emas, – deydi u. – O‘g‘lim besh yoshda, u ham chavandoz bo‘lishni xohlaydi, lekin u ulg‘ayguncha bu yerda yetarlicha poyga qolishidan xavotirdaman.”

Bir davr yakuni, nozik savol boshlanishi

Brooke’ning so‘nggi g‘alabasi – Heart Above bilan 2025 yil 17 sentabrda Kelso’da. Oxirgi minishi – Wearelongterm bilan Perth’da, 25 sentabr kuni yiqilish bilan yakunlangan.

Uning karerasi qog‘ozda sanab chiqilishi mumkin: Highland Lodge bilan Becher Chase (2015), Gesskille bilan Grand Sefton Chase (2023), Wakanda bilan Sky Bet (Great Yorkshire) Chase (2018), Across The Bay va Shades Of Midnight bilan Rendlesham Hurdle, Homme Public bilan Arkle Trial Novices' Chase. 2016 yildan 2018 yilgacha Rowland Meyrick’da ketma-ket uch xil ot bilan g‘alaba: Definitly Red, Get On The Yager, Lake View Lad.

Lekin Brooke’ni faqat shu ro‘yxat bilan o‘lchab bo‘lmaydi. U og‘ir yo‘llarda, sovuq kunlarda, shimoliy treklarning sarg‘ish chiroqlari ostida o‘zini ayamasdan minadigan chavandoz bo‘lib esda qoladi. Har safar yiqilganda yana qaytib kelgan odam sifatida.

Endi u qaytmaydi. Shifokorlar shunday dedi, bo‘yin shunday deydi.

Savol esa shunday: Brooke kabi jasoratli chavandozlarni yetishtirgan bu sport, ertaga uning besh yoshli o‘g‘li uchun ham shuncha imkoniyat qoldira oladimi?