Jurgen Kloppning Germaniya terma jamoasiga tayinlanishi: yangi umidmi?

Bir paytlar u Liverpool uchun “najotkor” sifatida ko‘klarga ko‘tarilgan edi. Endi esa Jurgen Kloppdan butun bir millatni qutqarish so‘ralmoqda.

Paragvay shoki va bo‘shab qolgan taxt

Yaqin oylargacha Klopp Germaniya terma jamoasiga faqat yon chiziqdagi tahlilchi sifatida qarar, televizion studiyadan fikr bildirar edi. O‘tgan oy Paragvayga qarshi penaltilar seriyasidagi kutilmagan mag‘lubiyatni ham shunday tomosha qildi. O‘sha kecha faqat turnir tugamadi. Bir davr tugadi.

Jamoa Jahon chempionatidan uchinchi marta ketma-ket 1/8 finalga ham chiqa olmasdan qaytdi. Bosim ostida Julian Nagelsmann iste’fo berdi. Germaniya futboli esa birdaniga o‘zini oynaga qarab, “biz kim edik, hozir kim bo‘lib qoldik?” degan savolga javob izlayotgan holatga tushdi.

Oradan uch hafta o‘tmay, bo‘shab qolgan o‘sha taxtga bitta nom yozildi: Jurgen Klopp.

To‘rt yillik shartnoma, aniq belgilangan vazifa: Euro 2028 va 2030 yilgi Jahon chempionatiga olib borish. Birinchi sinov – 24 sentabr kuni Niderlandiyaga qarshi o‘yin. Raqib tasodifiy tanlanmagan. Bu o‘yin yangi davrning ohangini belgilashi mumkin.

Klopp bu ishni shunchaki navbatdagi murabbiylik lavozimi sifatida qabul qilmayapti: “Milliy terma jamoa biz nemislarni deyarli hech narsa birlashtira olmaydigan darajada birlashtira oladi. Aynan shu bu vazifani men uchun alohida qiladi”, – dedi u.

“Mentalitet monstrlari” endi millatga xizmat qiladimi?

Kloppning rezyumesi allaqachon tarix kitoblariga yozilgan: Liverpool bilan Champions League va Premier League, Borussia Dortmund bilan ikki marta Bundesliga chempioni. 59 yoshida u allaqachon Germaniya futboli tarixidagi eng yirik murabbiylardan biri sifatida tilga olinadi.

Shunga qaramay, uning terma jamoaga kelishi atrofida bahslar tinmayapti. Ko‘pchilik uchun bu tayinlov – yagona mantiqiy qaror. Boshqalar uchun esa – xavfli romantika.

DFB uchun esa hammasi ancha oddiy bo‘ldi: Nagelsmann ketgan zahoti Klopp asosiy va deyarli yagona maqsadga aylandi. DFB prezidenti Bernd Neuendorf buni yashirmadi: u Kloppni “jo‘shqinlik, ishonchlilik va odamlarni ilhomlantirish qobiliyatini mujassam etgan shaxs” deb atadi va: “U bizning bosh murabbiylik lavozimi uchun shubhasiz birinchi tanlovimiz edi. Shuning uchun uni tinmay izladik”, – dedi.

Endi esa bu izlanish yakunlandi. Klopp 2030 yilgacha shartnoma imzoladi. U yoniga o‘zining ishonchli hamrohlari – sobiq Liverpool yordamchilari Pep Lijnders va Peter Krawietzni yig‘moqda. Germaniya endi aynan shu uchlikdan o‘sha Merseysidedagi mo‘’jizalarning milliy darajadagi takrorini kutadi.

So‘rovlar ham kayfiyatni ko‘rsatib turibdi. Kicker o‘tkazgan so‘rovda ishtirok etganlarning 80 foizi Kloppni to‘g‘ri tanlov deb hisoblagan. Oxirgi yillarda terma jamoaga qo‘yilgan ikki asosiy da’vo bor edi: g‘alaba mentalitetining yo‘qligi va muxlislar bilan aloqaning uzilishi. Klopp butun karerasini “mentality monsters” haqida gapirib o‘tkazgan, har bir klubida kult qahramonga aylangan murabbiy sifatida bu ikkala muammo uchun ham tabiiy javobdek ko‘rinadi.

Doppelpass dasturida sobiq Germaniya va Bayern Munich yarim himoyachisi Stefan Effenberg Klopp terma jamoaga “yangi optimizm ruhi” olib kelishi mumkinligini aytdi. Borussia Dortmund bosh ijrochi direktori Carsten Cramer esa uning ta’siri sport chegarasidan ham chiqib ketishi mumkinligini ta’kidladi: “U hozir futbolimizda va mamlakatimizda yetishmayotgan ko‘p narsalarni mujassam etadi”, – dedi u Kicker bilan suhbatda.

Red Bull soyasi va yo‘qolgan ishonch

Biroq hamma ham yangi bosh murabbiydan hayratda emas. Ayniqsa Germaniyaning o‘zida.

Kloppning obro‘si 2024 yilda Red Bull’ning global futbol bo‘yicha rahbari lavozimini qabul qilganidan keyin jiddiy zarba yedi. Ko‘plab muxlislar bu qadamni xiyonat sifatida qabul qildi. Germaniya tribunalarida Red Bull yillar davomida tanqid ostida: ko‘p klubli modeli, mashhur 50+1 qoidasini amalda chetlab o‘tishi – bularning barchasi ko‘plab muxlislar uchun qabul qilib bo‘lmaydigan narsa.

Shunday fon ostida, yoz oylarida Klopp Germaniya terma jamoasini boshqarar ekan, baribir Red Bull brend elchisi sifatida qolishi mumkinligi haqidagi xabarlar portlovchi mavzuga aylandi. Sobiq DFB prezidenti Theo Zwanziger Frankfurter Allgemeine bilan suhbatda bunday ssenariyni “mutlaq qabul qilib bo‘lmaydigan” deb atadi va Red Bull’ni “sport ichida hokimiyatni qo‘lga kiritmoqchi bo‘layotgan” tashkilot sifatida ta’rifladi.

Fan-guruh Unsere Kurve esa DFB’ni “kapital oldida tiz cho‘kmaslikka” chaqirdi. Ularning vakili Thomas Kessen SID agentligiga bergan fikrida: “Uni yana Meshiya sifatida ulug‘lashdan oldin, ayniqsa Dortmund muxlislari orasida u qancha ishonchni yo‘qotganini eslashimiz kerak”, – dedi.

Tanqidlar faqat Red Bull atrofida emas. Ba’zilar DFB’ni Kloppga juda shoshilinch yopishib olganlikda ayblamoqda. 2014 yilgi Jahon chempioni Bastian Schweinsteiger ARD efirida shunday dedi: “U birinchi raqamli nomzod ekani aniq, lekin delegatsiyaning Nyu-Yorkka uchib ketganini ko‘rganingizda, bularning bari biroz shoshma-shosharlikdek tuyuladi. Savol tug‘iladi: ular umuman boshqa alternativalarni ko‘rib chiqdimi?”

U yana bir og‘riqli fikrni ham qo‘shdi: Klopp faqat “yamoq” bo‘lishi mumkin, xolos. Chunki Germaniya futbolidagi muammolar murabbiylar zonasidan ancha chuqurroq ildiz otgan.

Tubdan islohot va og‘ir meros

Bu fikrni Kloppning o‘zi ham inkor etmaydi. Germaniya terma jamoasi so‘nggi o‘n yilliklarda bo‘lmagan darajada past nuqtaga tushib qolgan: ketma-ket uchta Jahon chempionatida ham 1/8 finalga chiqa olmaslik – bu shunchaki yomon turnir emas, tizimli inqiroz belgisi.

Klopp allaqachon bir necha bor “bosh murabbiy bilan chegaralanib bo‘lmaydi” deb aytgan. MagentaTV’ga bergan intervyusida u: “Men ko‘p marta aytganman, gap faqat bosh murabbiyda emas. Germaniya futboli butunlay burilish nuqtasida turibdi, biz ba’zi fundamental narsalarni o‘zgartirishimiz kerak”, – dedi.

Demak, sentabrda Niderlandiyaga qarshi Nations League o‘yini bilan boshlanadigan jarayon – faqat yangi murabbiyning debyuti emas. Bu, aslida, butun tizim uchun sinov. Klopp uchun esa – o‘z g‘oyalarini milliy darajada amalda ko‘rsatish imkoniyati.

Liverpulga qaytish ehtimoli va katta savol

Haqiqiy mezon esa ikki yildan so‘ng keladi. 2028 yilgi Yevropa chempionati Buyuk Britaniya va Irlandiyada o‘tkaziladi. Taqdirning kinoyasiga qarang, o‘sha turnir Kloppni yana bir bor Liverpul shahri bilan yuzlashtirishi mumkin.

Anfield Euro 2028 mezbon stadionlari ro‘yxatiga kiritilmagan bo‘lsa-da, Germaniya terma jamoasi Everton’ning Hill Dickinson Stadium maydonida o‘yin o‘tkazishi ehtimoli bor. O‘sha paytga kelib, tribunalar Kloppni qanday kutib oladi? Liverpool qahramoni sifatida, yoki Germaniya bilan muvaffaqiyatga erisha olmagan murabbiy sifatida?

Eng muhimi, o‘sha paytga kelib Germaniya futboli o‘zini qayta topgan bo‘ladimi yoki yo‘qmi? Bugun Kloppdan mo‘’jiza kutishmoqda. Ikki-uch yil ichida esa savol boshqacha bo‘ladi: u haqiqatan ham mo‘’jizakor ekanini yana bir bor isbotlay oladimi?