Marc Kosicke: Klopp bilan yangi bosqichga o'tish
Jürgen Klopp Germaniya terma jamoasidagi ilk rasmiy chiqishidayoq aniq chiziq chizdi: u yolg‘iz kelmadi. Uning yonida, odatdagidek, uzoq yillik hamrohi va ishonchli maslahatchisi – Marc Kosicke. Endi u DFB tarkibida “strategiya, rivojlanish va innovatsiyalar bo‘yicha yordamchi murabbiy” sifatida ishlaydi. Klopp ta’riflaganidek, bu shunchaki shtabni to‘ldirish emas, butun tizimni qayta qurish rejasining markaziy bo‘lagi.
Klopp buni ochiq aytdi: faqat bosh murabbiy almashtirish bilan kifoyalanib bo‘lmaydi. “Biz juda ko‘p narsani o‘zgartirishimiz kerak. Har bir toshni ag‘darib chiqmoqchimiz”, dedi u. Ana shu “tosh ag‘darish” ishining katta qismi Kosicke zimmasiga tushadi.
Agentdan strategga: ikki o‘n yillik hamkorlik
Kosicke Klopp yonida qariyb yigirma yildirki turibdi. U ko‘p yillardan beri uning “o‘ng qo‘li” sifatida tilga olinadi. Bu yangi lavozimga yo‘l ochish uchun u o‘zining Projekt Five kompaniyasidagi boshqaruvchi direktorlik lavozimidan voz kechdi, boshqa murabbiylarga qilayotgan maslahat ishlarini ham tugatdi. Endi uning butun e’tibori Klopp va DFB atrofidagi loyihaga qaratilgan.
Futbol olamida Kosicke “murabbiy maslahatchisi” tushunchasining kashshofi sifatida tanilgan. U uzoq vaqt davomida yuqori darajadagi murabbiylar bilan ishladi, shu jumladan 2021 yilgacha Julian Nagelsmann bilan hamkorlik qildi. Ammo uning izlari faqat murabbiylar bozorida emas, Germaniya futbolining eng yirik brendlaridan birining ichida ham qolgan.
Bremenlik, lekin “Mia san mia” muallifi
Kosicke tug‘ma bremenlik va ochiqchasiga Werder muxlisi. Shunga qaramay, u Bayern Munich tarixidagi eng muhim brend unsurlaridan birini shakllantirgan odam sifatida eslanadi. U klubga uzoq yillar davomida bog‘lanib kelgan “Mia san mia” ruhini rasmiy shiorga aylantirish jarayonida hal qiluvchi rol o‘ynagan.
Bu hikoya tasodifdan boshlanadi. 2008 yil. Kosicke o‘sha paytdagi biznes hamkori Oliver Bierhoff bilan birga Shveysariyaga, FIFA tadbiriga uchib ketayotgan bo‘ladi. Xuddi o‘sha samolyotda Uli Hoeneß ham bor edi. Hoeneß o‘z futbolchilaridan norozi, shikoyat qilardi: Bayern Munich nimani anglatishini, klub nimaga tayanishini o‘z o‘yinchilari ham, tashqaridagilar ham aniq bilmasdi.
Kosicke Hoeneßdan sodda savol so‘radi: “Bayern Munich aslida nimani anglatadi?” Javob esa aniq emasdi. Aynan o‘sha lahza keyinchalik butun klub madaniyatini belgilab beradigan jarayonning start nuqtasiga aylandi.
Nike va Adidas tajribasi – Bayern uchun “bible”
Kosicke o‘sha uchishda Hoeneßga o‘z tajribasini aytib berdi. U yillar davomida Nike va Adidasda ishlagan, bu kompaniyalarda “kompaniya bibliyasi” degan tushuncha bor edi: har bir xodimga asosiy qadriyatlar va xabarlar yozilgan qo‘llanma tarqatiladi. Hoeneß shunda undan so‘radi: Bayern uchun ham shunday narsa tayyorlab bera olasizmi?
Kosicke o‘ylab o‘tirmadi. O‘zi aytganidek, “yuz foiz bexabar, lekin juda katta o‘ziga ishonch” bilan rozi bo‘ldi. Hoeneßning bitta sharti bor edi: u faqat Kosickening o‘zini ko‘rishni xohlardi, “galstuk taqqan konsultantlar guruhi”ni emas. Shunday qilib, klub ichida g‘oyat rang-barang ishchi guruh tuzildi.
Bu guruhda fan-shoptan odamlar, marketing bo‘limi vakillari, kiyim-kechak uchun mas’ul xodim, yoshlar koordinatori, media bo‘limidan Stefan Mennerich, bosh skaut Wolfgang Dremmler bor edi. To‘rt hafta davomida ular Bayern qadriyatlari ustida ishlashdi. Har bir bo‘lim, har bir ovoz stol atrofida eshitildi.
“Mia san mia” – avval boshda allaqachon tayyor bo‘lgan shior
Qiziq tomoni shunda ediki, Kosicke uchun shior masalasi boshidan hal bo‘lgan. U Hoeneß bilan samolyotdagi suhbatdayoq “Mia san mia”ni o‘ylab qo‘yganini tan oladi. Ammo darhol aytmadi. O‘sha paytdayoq “asosiy o‘qini otib yubormaslik”ni ma’qul ko‘rdi. Ishchi guruh bilan birga esa shior atrofida yashaydigan qadriyatlarni ishlab chiqishga kirishdi.
Oxir-oqibat ular 16 ta “amr”ga kelishdi. Masalan: “Biz bir oilamiz va bir-birimizni qo‘llab-quvvatlaymiz.” Yoki: “Biz bir-birimiz haqida omma oldida gapirmaymiz.” Bu qoidalar keyinchalik klub ichki madaniyatining tayanchi bo‘lib qoldi.
Ta’riflash oson, lekin bu oddiy marketing slaydlari emasdi. Bu – har kuni bazada, kiyinish xonasida, matbuot oldida, hatto transfer paytida ham sezilishi kerak bo‘lgan ruhiy kontrakt edi.
Lederhosen muqovali “bible” va bitta xato
Natija tayyor bo‘lgach, navbat Bayern boshqaruv kengashi oldidagi taqdimotga keldi. Kosicke “bible”ning bir necha prototip nusxasini maxsus – haqiqiy lederhosen charmiga o‘xshash muqovada tayyorladi. Taqdimot chog‘ida u sarlavhani ochib ko‘rsatdi. Zalga yoqdi. Hoeneß hayratini yashirmadi: shior zo‘r, dedi. Lekin bir kichkina muammo bor edi.
Muqovada “Mia san mia” emas, “Mir san mir” deb yozilgandi. Bremenlik bo‘lgani uchun Kosicke bavorcha shevani yuz foiz his qilmagan, xolos. Hoeneßning hazili ham, tanqidi ham bir gapga jam bo‘ldi: “Bu MIR kosmik stansiya-ku.” Xatoni tuzatishdi. Qolgan hammasi esa tarixga aylandi.
Huquqlardan voz kechgan maslahatchi
Kosicke o‘z vazifasini tugatgach, faqat “bible”ni emas, balki klub ichida bu qadriyatlarni joriy qilish bo‘yicha batafsil “yo‘l xaritasi” ham ishlab chiqdi. Shundan so‘ng uning Bayern bilan ishi yakunlandi. U hisob-fakturani yuborganida shior bo‘yicha barcha huquqlarni klubga topshirdi va bir narsaga kafolat berdi: Bremenlik va Jürgen Klopp maslahatchisi sifatida o‘zini hech qachon “Mia san mia ixtirochisi” qilib ko‘rsatmasligini aytdi.
Reja aniq edi: klubga yangi kelgan har bir kishi – ofis xodimidan tortib, akademiyaga kelgan yosh futbolchigacha, hatto Sadio Mané darajasidagi yulduzlarga qadar – shu “bible”ni qo‘lga olishi kerak. Birinchi kuniyoq ularga bitta xabar beriladi: biz mana shundaymiz, biz shunday qadriyatlar bilan yashaymiz.
“Mia san mia” iborasi avval ham mavjud bo‘lgan, albatta. U tribunada, kiyinish xonasida, ichki jargon sifatida yashardi. Kosicke qilgani esa uni rasmiy, aniq va klubning o‘ziga qarashli shiorga aylantirish edi. Endi u o‘sha tajribani, o‘sha brend qurish mahoratini DFBga olib kelmoqda.
Savol shunday: Germaniya terma jamoasi ham o‘z “Mia san mia”sini topadimi yoki bu safar Kosicke butunlay yangi ruh yaratadimi?
