Mikel Arteta: Tartibsizlikdan Qurol Yasaydigan Murabbiy
Mikel Arteta bir paytlar o‘z futbolchilarini hushyor tutish uchun cho‘ntak o‘g‘rilarini yollagan odam. U yig‘ilish xonalarini diqqatni jamlashga yordam beradigan ranglarga bo‘yagan, mashg‘ulot bazasida esa raqib stadionlarining madhiyalarini baland ovozda yangratib, futbolchilarini doimiy bosim ostiga qo‘ygan.
Hech narsani tasodifga qoldirmaslik — uning butun falsafasi. O‘tgan mavsumda 22 yillik tanaffusdan keyin klubga Premier League chempionligini olib kelgan ham aynan shu mayda detallarni nazorat qilish edi.
Shu fon’da chorshanba kuni Napoli safariga uchishdan oldingi reys kechikishi Arteta uchun muammo bo‘lmadi. Xuddi shuningdek, shanba kungi Sunderland safarida yuzaga kelishi mumkin bo‘lgan kutilmagan to‘siqlar ham uni bezovta qilmaydi.
“Men bunday sinovlarni yaxshi ko‘raman, — dedi Arteta juma kuni. — Ularni oldindan, pre-sezonda sun’iy ravishda yarataman: boshqa vaqtda kelamiz, boshqa tartibda harakat qilamiz, shunda haqiqiy vaziyatda bunga allaqachon tayyor bo‘lamiz.
“Samolyotni boy berishing mumkin, poyezd kechikishi mumkin. Lekin men futbolchilar yoki shtab vahimaga tushishini xohlamayman. Moslashsin. Lekin shikoyat qilmasin, bahona qidirmasin. Bu umuman yordam bermaydi.”
Bu epizod yana bir bor ko‘rsatdi: Arsenal endi o‘tgan mavsum oxirida ochko boy bergan Sunderland oldida ham titrab qoladigan jamoa emas.
Arteta laboratoriyasi: fikr, ruh, noqulaylik
Arteta klubda butunlay yangi madaniyat yaratdi. U noodatiy psixologik mashqlarni quchoq ochib qabul qiladi. Masalan, futbolchilar bir-biriga to‘p uzatadi, shu payt barmog‘ida ruchka muvozanatini ushlab turadi. Bir qarashda mayda, hatto kulgili mashq. Lekin maydonda qaror qabul qilish tezligi, konsentratsiya, muvozanat — hammasi shu kabi detallar orqali charxlanadi.
Eng muhimi, u ataylab tartibni buzadi.
“Ba’zan ovqatlanish vaqtini kechiktiramiz, transportni kechiktiramiz, boshqa yo‘ldan boramiz, kiyinish xonasini juda issiq qilamiz, yotoq o‘rinlarini kamaytiramiz, — deydi u. — Chunki biz baribir shunga o‘xshash vaziyatlarga moslashishimizga to‘g‘ri keladi. O‘yin kuni hech narsa kutilmagan bo‘lib tuyulmasligi kerak.”
Bu faqat nazariya emas, kundalik hayotga singdirilgan tizim. Jamoa har qanday bezovtalikni, qulaylik yo‘qligini, tartib buzilishini o‘ziga dushman emas, tayyorgarlikning bir qismi sifatida qabul qilishga o‘rgatilgan.
Arteta ramzlarni ham yaxshi ko‘radi. Mashg‘ulot bazasiga 150 yillik zaytun daraxti ekdirgani bejiz emas. U bu daraxtni klub ildizlarini parvarishlash, an’anani asrash, barqarorlikni qadrlash ramzi sifatida ko‘rsatadi. Hatto jamoa yig‘ilishlarida shu daraxtning kichik nusxasini yoniga olib kiradi. Taktik doska, raqamlar, videolar yonida — tirik ramz.
Sunderland xotirasi va tarix eslatmasi
Yakshanba kuni Arsenal Premier League startini to‘rt g‘alaba bilan boshlashga urinadi. Ular uch o‘yindan uch g‘alaba bilan kelishmoqda va endi oldinda o‘tgan mavsum oxirida yurakni ezgan xotira — Sunderland safardagi o‘yin.
O‘sha uchrashuvda Arsenal oxirgi daqiqalarda g‘alabani qo‘ldan chiqarib, 2:2 hisobiga rozi bo‘lgandi. Chempionlik poygasida bu yo‘qotilgan ochkolar qanchalik og‘ir bo‘lganini jamoa juda yaxshi biladi.
“O‘tgan yili u yerda oxirgi daqiqada ochko yo‘qotdik va o‘sha o‘yindan juda ko‘p narsa o‘rgandik,” deydi Arteta.
Endi esa vaziyat boshqacha. Arsenal chempion sifatida, lekin hanuz chanqoq, hanuz isbotga intilayotgan jamoa sifatida safarga chiqmoqda. Agar Sunderland ustidan g‘alaba qozonishsa, bu klub tarixida atigi oltinchi marta mavsumni to‘rt g‘alaba bilan boshlash bo‘ladi. Dastlabki uch holatning har uchalasida ham Arsenal mavsum oxirida chempion bo‘lgan.
Tarix bunday boshlanishni yaxshi ko‘radi. Arteta esa tarixni tasodifga tashlab qo‘yadigan murabbiy emas.
Endi savol bitta: tartibsizlikni boshqarishga o‘rgangan bu jamoa, Sunderland bosimi ostida ham sovuqqonligicha qoladimi?
