Rashford savdosi: Carrick xohishi va INEOS hisobi

Manchester United yozda hamon Marcus Rashford’ni sotishga qat’iy bel bog‘lagan. Michael Carrick esa 28 yoshli hujumchi bilan ishlashni istayapti, klub esa qanotga asosiy nishonlarini ola olmadi. Baribir reja o‘zgarmaydi. Nega?

M16dagi sovuq hisob-kitob

Rashford masalasi yuzasidan 2025 yil dekabrida Ruben Amorim uni tarkibdan chetlatganida, tashqi fon ko‘proq intizom, xulq-atvor haqida edi. Ammo INEOS rahbariyatining portugaliyalik murabbiyga to‘liq suyanchi aslida moliyaviy sabablarga borib taqaladi.

Rashford’ning Old Trafford’dagi haftalik maoshi Champions League bonuslari ishga tushgach, 325 ming funtga yetadi. Shartnoma 2028 yilgacha amal qiladi. Demak, keyingi ikki yil ichida klub Angliya terma jamoasi hujumchisiga qariyb 34 million funt to‘lashga majbur.

Har qanday yirik biznesda kompaniyaning eng qimmat aktivlaridan biri 18 oy davomida kutilgan darajada ishlamayotgan bo‘lsa, uni balansdan chiqarish – mantiqiy qaror. Rashfordning Amorim bilan to‘qnashuvigacha bo‘lgan davri aynan shunday tasvirlanadi.

Sir Jim Ratcliffe kelganidan beri INEOS uchun asosiy yo‘nalishlardan biri ish haqi fondini qisqartirish bo‘ldi. Tomoshabinlar bosimiga qaramay, Casemiro’ga “yana bir yil” shartnoma taklif qilinmagani, haftasiga qariyb 350 ming funt tejash imkoniyati – bunga yaqqol misol.

Xuddi shu yondashuv Rashfordga ham tatbiq etilyapti. Avval Amorim uni ko‘rishni istamaganda, hozir esa Carrick uni qayta integratsiya qilishga tayyor bo‘lsa ham, yuqoridan qaror o‘zgarmayapti.

Bu yerda gap na futbolchining o‘yini, na kiyinish xonasidagi ta’siri, na murabbiy fikri haqida. Hatto Erik ten Hag ham, intizom sababli uni bir hafta oldin zaxiraga tushirgan bo‘lsa-da, Rashfordni “to‘xtatib bo‘lmaydigan” deb ta’riflagan edi.

Asl sabab – M16 ofislarida qilingan sovuqqon moliyaviy hisob. Sir Jim Ratcliffe’ni Buyuk Britaniyaning eng badavlat odamlardan biriga aylantirgan aynan shu pastki chiziqqa – foyda va zarar satriga – qadalgan nigoh. “Mahalliy bola” esa bugun Monakoda yashaydi. Sababi soliq emasligini hammamiz “bilamiz”.

Rashford akademiya tarbiyalanuvchisi bo‘lgani uchun, uning transferidan tushadigan har bir funt PSR (Profits and Sustainability Rules) nuqtai nazaridan sof foyda sifatida qayd etiladi. O‘tgan yozda FC Barcelona bilan tuzilgan ijaraga £26 millionlik sotib olish opsiyasi qo‘shilganda, bu ko‘pchilikka arzon ko‘ringan bo‘lishi mumkin. Kataloniyaliklar uni ishga solmadi, lekin agar ishga solinganida ham, United balansiga katta yordam bo‘lardi.

Hozir ham xuddi shu mantiq ishlayapti: har qanday taklif – sof daromad. Reja oddiy: Rashford sotiladi, tushgan pulga uning o‘rniga yangi futbolchi olinadi.

Summerville: arzonroq, ammo yaxshiroq emas

Rashforddan voz kechish qaroriga qarshi asosiy dalillardan biri – chap qanotga o‘rnini bosuvchi variantlar qidirilayotgani, lekin ular futbol sifatida Carrington tarbiyalanuvchisidan pastroq bo‘lishi.

Crysencio Summerville bunga eng yorqin misol. West Ham United hujumkori yozgi oynada qanot bo‘yicha “1-raqamli nishon” sifatida ko‘rilayotgani aytilmoqda. Manchester United London sharqidagi klub may oyida quyi ligaga tushib ketganidan foydalanib, “arzon” kelishuv qilishni umid qilgan edi.

Ammo West Ham pozitsiyasini o‘zgartirgani yo‘q. Ular 24 yoshli Niderlandiya terma jamoasi futbolchisini 50 million funtdan pastga qo‘yishni istamayapti. Uning ajoyib Jahon chempionati kampaniyasi bu narxni yanada mustahkamlab qo‘ydi.

Shunga qaramay, moliyaviy tomondan qaralsa, Summerville transferi qisqa muddatda Rashfordni saqlab qolishdan arzonga tushadi. Sababi oddiy: transfer to‘lovi amortizatsiya qilinadi. 50 millionlik bitim besh yillik shartnomaga bo‘linganda, PSR uchun yiliga 10 million funtlik zarba bo‘ladi, xolos.

Summerville hozir London Stadium’da haftasiga taxminan 50 ming funt oladi, deb hisoblanmoqda. Manchesterga ko‘chish uchun u bu raqamni ikki barobar – 100 ming funtga chiqarishni xohlaydi. Bir yilga hisoblasak: 10 million funt amortizatsiya va 5,2 million funt maosh – jami 15 milliondan sal oshiq.

Buni Rashford bilan solishtiring. Faqat 2026/27 yilgi mavsum uchun uning maoshi klubga 16,9 million funtga tushadi. Farq aniq. Ikki yil ichida Rashford 31 yoshga yaqinlashgan erkin agent sifatida ketadi. Summerville esa hali cho‘qqisiga chiqmagan bo‘ladi va nazariy jihatdan foyda bilan sotilishi mumkin.

Shu yerda savol tug‘iladi: Rashford shu darajada “qimmat siqim”mi?

Eng ashaddiy tanqidchi ham yuziga qarab turib, Summerville Rashforddan yaxshiroq futbolchi, deya ishonch bilan aytishi qiyin. Niderlandiyalik hujumkor to‘rt mavsumda Premier League’da 84 o‘yinda 10 gol va 8 golli uzatma bilan cheklangan. Rashford esa La Liga’dagi ilk mavsumidayoq, asosan zaxiradan maydonga tushgan bo‘lsa ham, bundan ko‘proq golli uzatma berdi.

Barcelona ko‘rgan qiymatni United ko‘rmayaptimi?

Barcelona Rashfordni sotib olish opsiyasidan voz kechdi, lekin uni yana ijaraga olishga qiziqish bildirdi. Demak, Kataloniya klubi uning maoshiga arziydi, deb hisoblaydi, ammo transfer to‘lovini emas.

Savol o‘tkir: agar Champions League doimiy da’vogari bo‘lgan klub uchun bu model maqbul bo‘lsa, nima uchun ayni sxema Old Trafford uchun mos emas? Axir Manchester United uchun ham Rashford – transfer to‘lovi bo‘lmagan, faqat maoshdan iborat “paket”.

Shu bilan birga, Manchester United Summerville poygasida ham yetakchi emas. The Athletic xabariga ko‘ra, Serie A giganti AS Roma allaqachon West Ham bilan muzokaralarga kirishgan va futbolchining o‘zi Rimga o‘tishga rozilik bergan.

Demak, United na Rashforddan foyda olib qolayapti, na Summerville bo‘yicha favorit.

Dastlabki reja va keskin burilish

Yozgi oyna boshlanishidan avval, chap qanot uchun asosiy nishonlar sifatida RB Leipzig yulduzi Yan Diomande va Aston Villa yetakchisi Morgan Rogers tilga olinayotgan edi. Qog‘ozda ikkalasi ham Rashforddan sezilarli darajada kuchli yangilanish bo‘lishi mumkin edi.

Summerville nomi kun tartibiga keyinroq chiqdi. Sabab aniq: Diomande va Rogers bo‘yicha so‘ralayotgan narxlar United byudjetidan ancha oshib ketdi. Klubning asosiy e’tibori esa yarim himoyani tubdan yangilashga qaratilgan.

Shunday vaziyatda savol yanada keskinlashadi: agar variant – Rashforddan zaifroq futbolchini olish bo‘lsa, Wythenshawe farzandining yuqori maoshi baribir o‘zini oqlaydigan narx emasmi?

Carrick bunga “ha” degandek. Uning xo‘jayinlari esa “yo‘q” deyapti. Har ikki tomonning dalillari mantiqli. Biri – moliyaviy intizom, PSR va kelajakdagi qayta sotish qiymati haqida o‘ylaydi. Ikkinchisi – hozirgi jamoaning sifat darajasi va maydondagi farq haqida.

Ammo bu tortishuv tobora bir oddiy chiziqqa kelib taqalmoqda: Manchester United uchun hozir qaysi narsa ustun – balansdagi raqamlar yoki chap qanotdagi real ta’sir?

Carrick javobni allaqachon topgandek. Endi navbat Sir Jim Ratcliffe va INEOS qaroriga.